sentez..

Sodra Dağı’nın eteklerine kurulmuş olan Milas, Karia döneminde günümüze kadar varlığını sürdürmüş, başkentlik yapmış, çeşitli tarihi değerlerini ve anıtsal yapılarını günümüze kadar koruyabilmiştir. Fakat Milas’ın önemli turizm odaklarından biri olan Bodrum ilçesine olan yakınlığı, Milas’ın kültür turizmini olumsuz olarak etkilemektedir. Milas merkez ve köylerde bulunan anıtsal yapıların, ayrıca köylerde bulunan antik yerleşmelerin ve tarihi kalıntıların gerektiği kadar tanıtımının yapılamaması ve köylere ulaşım imkânlarının da sorunlu olması nedeniyle bu önemli potansiyel iyi değerlendirilememektedir.

Milas İlçesi’nde ki en önemli 1. Dereceden aks Halilbey Bulvarı’dır(çevre yolu). Söke, Yatağan ve Bodrum bağlantısını sağlayan bu aks aynı zamanda Milas İlçesi içinde oldukça önemlidir. Bu aks (Söke, Yatağan ve Güllük yönünde)üzerinde Muğla’nın diğer ilçelerine ve çevre ilçelere göre önemli bir yük taşımacılığı yapılmaktadır. Bu durum karayolları üzerinde önemli bir baskı yaratmaktadır, görüntü ve gürültü kirliliğine yol açmaktadır. Aynı zamanda Milas’ın önemli anıtsal yapıları bu çevre yoluna yakın konumlanmaktadır. Yük taşımacılığının özellikle çevre yolu üzerinde ağırlıkta olarak yapılması tarihi yapılara büyük ölçüde zarar vermektedir.

Yük taşımacılığının yanı sıra Milas İlçesi’nde toplu taşımada kullanılan, ayrıca Bodrum, Güllük ve Milas’ın köyleriyle ulaşımı sağlayan minibüslerin güzergâhı da Halilbey Bulvarında yoğunlaşmaktadır. Bu nedenle Halilbey Bulvarı üzerinde ki kavşaklarda da maddi hasarlı ve ya ölümle sonuçlanan kazalar yaşanmaktadır.

Milas-Bodrum havalimanında yalnızca yolcu taşımacılığı yapılmaktadır. Havalimanı Milas’tan daha çok Bodrum’a hizmet vermektedir. Bu durum Milas’ın kültür turizmi potansiyelini yine olumsuz etkilemektedir. Ayrıca havalimanının Milas İlçesi’yle ulaşımında sorunlar yaşanması da bunda etkilidir.

Milas İlçesi’nin %74’ünde kaldırım bulunmamaktadır. Kaldırım oranı en az olan mahalle Gazipaşa- Firuzpaşa ve Burgaz Mahalleleri’dir. Bu mahallelerde var olan kaldırım kaplamaları ise Milas genelinde %70 kötüdür ve ticari kullanımlar tarafından işgal edilmektedir. Gazipaşa-Firuzpaşa Mahallesi’nde kaldırım durumuna bağlı olarak yaya güvenliği diğer mahallelere göre daha düşüktür. Aynı zamanda bu mahallelerin gelir seviyeleri de merkezde bulunmalarına rağmen diğer mahallelere göre daha düşüktür.

Hayıtlı ve Burgaz Mahallesi’nde toplu taşımadan yoksun alanlar bulunması bu mahallelerde bisiklet ve motor kullanımını diğer mahallelere göre yüksek çıkmasının bir nedeni sayılabilmektedir.

Kanalizasyon ve çöp sorunu en fazla merkezde ve merkeze yakın mahallelerde görülmektedir. Bunlar Hacıilyas, Burgaz ve Hisarbaşı Mahalleleri’dir. Altyapı açısından en önemli sorun yağmur yağdığında boruların patlaması ve pis koku yayılmasıdır. Bu sorunun en fazla merkezde görülmesinin nedeni ise merkezde yapılaşmanın daha fazla olması ve donatı alanları açısından daha yoğun olmasıdır.

Milas İlçesi’nde çöp toplama işlemi vahşi depolama olarak yapılmaktadır. Arıtma tesisi bulunmamaktadır. Bu durum yer altı suları için önemli bir tehdit oluşturmaktadır. Tarla balıkçılığının Milas İlçesi’nde önemli bir potansiyel olduğunu göz önüne alırsak vahşi depolama alanı ekolojik ve ekonomik açıdan önemli bir tehdittir. Ayrıca vahşi depolama alanı hâkim rüzgâr yönündedir ve kötü kokunun ilçeye yayılmasına neden olmaktadır.

Milas İlçesi yakınında bulunan Kemerköy, Yeniköy ve Yatağan termik santralleri elektrik üretimi ve istihdam için önemli potansiyellerken aynı zamanda etki alanlarında bulunan doğal alanlar için çevre kirliliği açısından önemli bir tehdit oluşturmaktadır.

İlçe’de ovaya yerleşim olması hem ekolojik hem de deprem riski açısından tehdit yaratmaktadır. Bu yapılaşmanın artmaması için önlemler alınmalı gelişme dinamikleri kuzeye yönlendirilmeli, kuzey mahalleler kentsel hizmetler, ulaşım ve altyapı açısından desteklenmeli, mekansal ayrışma ve dolayısıyla sosyal ayrışma önlenmelidir.

Aydınlıkevler ve Burgaz mahallelerinde görülen altyapı, ulaşım sorunları bu mahallelerdeki boş konut stoğu oranının artmasına neden olmaktadır. Milas Belediyesinden Burgaz Mahallesindeki yol kalitesinin iyileştirildiği verisi alınmıştır. Ancak bu mahallelerde ulaşımın dışında, önemli rekreasyon alanı (sadece yeşil alan olarak değil, dinlence eğlence alanları gibi..) ihtiyacı bulunmaktadır.Kentin gelişimi kuzeye yönlendirmeye çalışılırken kuzeydeki mahallelerin kentsel donatılar açısından eksik ve çevre kalitesinin düşük olmas,ı talep eksikliği yaratmaktadır.

Yapılması düşünülen organize sanayi bölgesinin yer seçimi eğim açısından uygun olmaması ve araç trafiğini arttıracağından hastane karşısında yer alması dezavantaj yaratmaktadır. Fakat merkez ilçenin gelişimini kuzeye yönlendirmede önemli bir çekici güç oluşturmaktadır. Ayrıca organize sanayi bölgesinin ulaşım açısından 1.derece aksa yakın konumlanması avantaj sağlamaktadır. Ancak organize sanayi bölgesinin dışarıdan göç almak yerine Milas İlçesi’ndeki istihdamı sağlamaya yönelik politikalar izlemesi Milas’ın göç baskısının azalmasına ve Milas’ta yaşam kalitesinin yükselmesini sağlayacaktır.

Milas’ın 1. Dereceden aksı üzerinde (çevre yolu) yük taşımacılığı açısından önemli bir baskı bulunurken aynı zamanda OSB’ninde bu yol üzerinde açılması karayolları üzerinde tehdit yaratmaktadır. Bu nedenle Aydın-Çine-Yatağan-Milas-Güllük arasında 2006 yılında çalışmalarına başlanan yük taşımacılığı için kullanılacak demiryolu projesinin bir an önce hayata geçirilip karayolları üzerindeki baskıyı azaltması gerekmektedir. Bu durumun hem kent tarihi hem doğal yapı hem de ekonomik yapı üzerinde önemli etkisi bulunmaktadır.

Zeynep Sema DEMİR