MİLAS SENTEZ – (MELEK GÖZEL)

Türkiye’nin Ege Bölgesinde, İzmir-Bodrum güzergâhı üzerinde bulunan Muğla ilinin Milas ilçesi 13 mahallesi ile birlikte birçok uygarlığa, beyliğe ev sahipliği yapmış önemli bir konumda bulunmaktadır. Milas İlçesi tarihi kimliği ile ön plana çıkan ve kültür turizmi açısından büyük potansiyel taşıyan bir kenttir. Çevresinde Bodrum, Güllük, Ören, Beçin, Yatağan ve Muğla bulunmaktadır. Çevre il ve ilçeler ile güçlü bir ulaşım ilişkisi bulunmaktadır. Bodrum yolu güzergâhında olması dolayısıyla gitmeyen birisinin adını duyduğu zaman böyle bir aşinalığı olması ya da mekânın bu şekilde tanıtılması Milas’a uç bir kentsel kimlik katmaktadır. Şehircilik adına hemen hemen her türlü konunun tartışılabileceği, uyarlanabileceği bir kenttir ve uygulama aşamasında yeterli destek ve imkâna ulaşılabilecek bir kenttir. Yönetim yapısı açısından oldukça güçlüdür. Bu güç ve halkın katılımının artırılması kenti iyi bir seviyeye getirecektir. Kendine yeterli bir kenttir fakat %100 değildir. Sebebi yaşayan halkın belirli bir kısmının çalışmak için Bodrum’a ya da istihdam olanakları olan diğer çevre merkezlere gitmeleri ve kentin hemen hemen her yerde olduğu gibi gerek gelir dağılımı eşitsizliği, gerek sosyal mekansal eşitsizlik açısından kendi içinde dengesizliğinden kaynaklanmaktadır. Doğal değerleri de, kültür değerleri de, ekonomik değerleri de kente olan getirisiyle beraber oldukça fazladır.
Nüfusu 112.808 olan Milas ilçe toprakları, genelde dağ ve tepelerle kaplıdır. Yüzeyi, çoklukla dik meyilli sarp yamaçlardan ve alüvyal ovalardan, derin vadilerden ibarettir. Milas’ın kuzeybatısını Batı Menteşe Dağları olarak bilinen kıvrımlı dağlar oluşturmaktadır. Batı Menteşe Dağları’nın ortalama yükseltisi 1.300 m. civarındadır. İlçe merkezinin çevresinde alçak ovalar yer alırken, ovanın etrafını platolar, dağlık ve tepelik araziler çevrelemiştir. Ege Bölgesi’nde Akdeniz İklim Tipinin görüldüğü bir bölgede yer almaktadır. Milas’ta 1. Derece rüzgâr hâkim yönü kuzey rüzgârıdır (N). İkinci derce hâkim rüzgâr yönü ise güneyden esen rüzgârdır(S). Her ne kadar denizden 20 km. kadar uzak da olsa, ilçenin batıda Güllük (Mandalya) Körfezi’nde, güneyde ise Gökova (Kerme) Körfezi’nde toplam 100 km uzunluğunda kıyı şeridi vardır. %0–20 eğim aralığı yerleşime uygunluk açısından birinci sıradadır. Milas ilçe merkezi genel itibariyle Sodra Dağı’nın doğusunda verimli ovanın bulunduğu %0–20 eğim aralığına yerleşmiştir. Milas ilçesi konum itibariyle Muğla ilinin depremsellik anlamında en riskli bölgesinde yer almaktadır.
Hisarbaşı-Hoca Bedrettin Mahallesi: 2500 nüfusa sahip olan mahalle Milas Kent Merkezi’nde yer alır ve eski kent dokusunun özelliklerini korumaktadır. İki katlı cumbalı evler ile eski konaklar mahallenin kültürel değerleridir. Hisarbaşı Mahallesi’nde Uzun Yuva, belen Camii, Pazar camii, Çöllüoğlu Hanı, Belediye Binası, Sefa Oteli (Yanık Han), Hacı Ali Ağa Evi; Hoca Bedrettin Mahallesinde Ulu camii, şehir hamamı bulunmaktadır. Milas Arastası Hisar başı mahallesinde, Çöllüoğlu Hanı’nın yanında bulunmaktadır. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede dini tesis, otopark ve kuran kursu eksikliği hissedilmektedir.
Hisarbaşı-Hoca Bedrettin Mahallesi: 2500 nüfusa sahip Hisarbaşı-Hoca Bedrettin Mahallesi Milas’ın eski mahallelerinden birisidir. 1950’den önce mahallede çok sayıda Yahudi yaşadığından, mahalle halk arasında “Yahudi Mahallesi” olarak da bilinir Mahalle sınırları içinde Çöllüoğlu hanı, Milas Arastası, belediye binası, Sefa oteli, Hacı Ali Ağa evi ve ilgisizlik sonucu harap ve viran duruma gelen konaklar bulunmaktadır. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede lokanta, sinema- tiyatro ve çocuk yuvası eksikliği hissedilmektedir.
Hacı İlyas Mahallesi:5000 nüfusa sahip Hacı İlyas Mahallesi, Milas’ta ticari yoğunluğunun en fazla olduğu yerdir. Salı pazarının kurulduğu ve açık pazaryeri olarak bilinen Pazar, Hacı İlyas Mahallesi’nin sınırları içindedir. Mahalle, Milas’ın eski kent dokusuna sahip olan yerleşim alanlarından birisidir. Mahallede çok sayıda geleneksel Türk Mimarisi’nin özelliklerini yansıtan cumbalı ahşap evler bulunmaktadır. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede lokanta, sinema-tiyatro ve dini tesis eksikliği hissedilmektedir.
Hacı Abdi Mahallesi: 7000 nüfusa sahip Hacı Abdi mahallesi Milas’ın eski mahallelerinden biridir. Mahallede bulunan tarihi eserler: Baltalıkapı, Ağa Camii, Abdülaziz Ağa Konağı kalıntıları ve aile mezarlığı.19. yy’dan bu yana aynı isimle anılmaktadır. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede dini tesis ve otopark eksikliği bulunmaktadır.
Hayıtlı-Ahmet Çavuş Mahallesi: 10000 nüfusa sahip olan Hayıtlı-Ahmet Çavuş Mahallesi Milas’ın en eski ve kalabalık mahallesidir. . 19.yy’dan bu yana aynı isimle anılır. Milas kent yerleşim merkezinin, Menteşe Ovası’yla veya kaymak kavağı denen bölgeyle bağlantılı olan mahallesidir. Mylasa’dan Beçin’e uzanan ‘Kral Yolu’ bu mahallede bulunmaktadır. Mahalle antik Mylasa üzerinde bulunduğundan yapılan bir kazıda nekropol alan açığa çıkarıldı. . Hayıtlı mahallesi, Milas’ın eski kent dokusunun özelliklerini taşıyan, dar sokaklarını, cumbalı-ahşap evleri olan bir mahalledir. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede dini tesis, sinema, tiyatro, düğün salonu, kura kursu eksikliği hissedilmektedir.
İsmetpaşa Mahallesi: 15000 nüfusa sahip olarak Milas’ın en kalabalık mahallesidir.1990’a kadar Emek Mahallesi’nin bulunduğu bölge bu mahallenin sınırları içinde imiş. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede kanalizasyon ve çöp sorunu bulunmaktadır. Ayrıca otopark, dini tesis, çocuk yuvası eksikliği duyulmaktadır.
Şevketiye Mahallesi: 2500 nüfusa sahip olan Şevketiye mahallesi Milas’ın merkezinde yer alan, eski kent dokusunun özelliklerini taşıyan bir mahalledir. Mahalle 19. yy’dan bu yana aynı adla anılır. Evleri ve konakları, geleneksel Türk Mimari yapısının özelliklerini taşır. Mahallenin sınırları çevre yolunun güney kısmına doğru taşmakta, Su Kemerlerinin bulunduğu bölgeye uzanmaktadır. Tarihi eser olarak Su Kemerleri bulunmaktadır. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede çocuk yuvası, dini tesis vedüğün salonu eksikliği hissedilmektedir.
Aydınlıkevler Mahallesi: 6000 nüfusa sahip olan mahalle 1984 yılında Burgaz Mahallesi’nden ayrılarak kuruldu. Mahalle sakinleri çoğunlukla pazarcı esnafından, emeklilerden ve 2 termik santralde çalışan TEK ve TKİ’li işçilerle inşaat işleriyle uğraşanlardan oluşuyor. 75. Yıl Milas Devlet Hastanesi de bu mahallenin içindedir. Mahalle şehrin kuzey-batı kesiminde yer alır.844 konutluk Akkent toplu konut sitesi bu mahalle içinde bulunmaktadır. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede dini tesis, sinema tiyatro eksikliği hissedilmektedir.
Burgaz Mahallesi: 7000 nüfusa sahip olan mahalle Milas’ın en eski mahallelerinden birisidir. Mahalle 19. yy.dan bu yana bu adla anılmıştır. 1951–1952 yıllarında Bulgaristan’ın Burgaz kentinden Milas’a 329 göçmen gelmiştir. Bunların bir kısmı Gümüşkesen anıtı çevresinde yaptırılan göçmen konutlarına yerleştirilmiş, bir kısmı da Burgaz Mahallesi’ne yerleştirilmiştir. Bu nedenle halk arasında, Burgaz-Gümüşlük Mahallesinin adı Göçmen Mahallesi olarak bilinmektedir. Sokak donatıları en kötü mahalle burasıdır. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede eğlence, otopark ve dini tesis eksikliği hissedilmektedir.
Cumhuriyet Mahallesi: 4000 nüfusa sahip olan mahalle 1991 yılında kuruldu. Şehrin kuzeydoğu kesiminde yer alır. Mahallede çok sayıda toplu konut kooperatifi bulunmaktadır. Milas’ın gelişmeye açık bölgesidir. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede
Emek Mahallesi: 4000 civarında nüfusa sahip olan mahalle şehrin Bodrum çıkışında şehir mezarlığı ile Bölge Trafiğin karşısında ve Sanayi Sitesi arasında kalan bölgede yer almaktadır. Emek mahallesinde; sanayi sitesinde çalışan işçiler, yıllarca Etibank’ın maden ocaklarında çalışan ve emekli olan işçiler ile Yeniköy ve Kemerköy Termik santrallerinde çalışan bazı işçiler oturduğundan dolayı bu mahalleye “ Emek” adı verilmiştir. Mahalleye köyden gelip yerleşenler bulunmaktadır. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede sinema tiyatro, lokanta, kuran kursu, otopark eksikliği hissedilmektedir.
Firuzpaşa ve Gazipaşa Mahalleleri: 4500 nüfusa sahip olan Mahallede çok sayıda 1924 Türk-Yunan nüfus mübadelesi sonucu Yunanistan’ın değişik kent ve bölgelerinden gelen göçmenler bulunmaktadır. 16. Yüzyıldan beri bu adla anılır. Ayrıca diğer Balkan ülkelerinden gelen göçmenler de bu mahalleye yerleşmiştir.1929 yılında “mecburi iskân”a tabi tutulan 76 Kürt ailesinden bazıları bu mahalleye yerleşmiştir.
Gümüşlük Mahallesi: 8000 nüfusa sahip olan mahalle Şehrin batı kesiminde yer alır. Mahallede Gümüşkesen Anıtı ve Yahudi Mezarlığı bulunmaktadır. Mahallenin adı 16. yy’dan bu yana hiç değişmemiştir. Halk arasında Göçmen Mahallesi olarak da bilinir. Bunun nedeni; 1950–1951 yıllarında Bulgaristan’dan gelen göçmenlerin bu mahalleye yerleştirilmesidir. Göçmenler için çok sayıda konut yaptırılmıştır. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede kütüphane, sinema, tiyatro, dini tesis eksikliği bulunmaktadır.
Güneş Mahallesi: 2000 nüfusa sahip olan mahalle şehrin kuzeybatısındadır. Milas’ın en son kurulan mahallelerinden birisidir. Mahalleye Milas’ın köylerinden gelip yerleşen, az sayıda il dışından gelip yerleşenler bulunmaktadır. Mahallede ESAN, Toprak Seramik gibi sanayi kuruluşları, Mandıralar, Belediyenin Arıtma Tesisi, Organize Sanayi Bölgesinin yeri ve Adliye Binası bulunmaktadır. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede sinema, tiyatro, otopark ve dini tesis eksikliği hissedilmektedir.