MİLAS SENTEZ – (MELEK GÖZEL)

Türkiye’nin Ege Bölgesinde, İzmir-Bodrum güzergâhı üzerinde bulunan Muğla ilinin Milas ilçesi 13 mahallesi ile birlikte birçok uygarlığa, beyliğe ev sahipliği yapmış önemli bir konumda bulunmaktadır. Milas İlçesi tarihi kimliği ile ön plana çıkan ve kültür turizmi açısından büyük potansiyel taşıyan bir kenttir. Çevresinde Bodrum, Güllük, Ören, Beçin, Yatağan ve Muğla bulunmaktadır. Çevre il ve ilçeler ile güçlü bir ulaşım ilişkisi bulunmaktadır. Bodrum yolu güzergâhında olması dolayısıyla gitmeyen birisinin adını duyduğu zaman böyle bir aşinalığı olması ya da mekânın bu şekilde tanıtılması Milas’a uç bir kentsel kimlik katmaktadır. Şehircilik adına hemen hemen her türlü konunun tartışılabileceği, uyarlanabileceği bir kenttir ve uygulama aşamasında yeterli destek ve imkâna ulaşılabilecek bir kenttir. Yönetim yapısı açısından oldukça güçlüdür. Bu güç ve halkın katılımının artırılması kenti iyi bir seviyeye getirecektir. Kendine yeterli bir kenttir fakat %100 değildir. Sebebi yaşayan halkın belirli bir kısmının çalışmak için Bodrum’a ya da istihdam olanakları olan diğer çevre merkezlere gitmeleri ve kentin hemen hemen her yerde olduğu gibi gerek gelir dağılımı eşitsizliği, gerek sosyal mekansal eşitsizlik açısından kendi içinde dengesizliğinden kaynaklanmaktadır. Doğal değerleri de, kültür değerleri de, ekonomik değerleri de kente olan getirisiyle beraber oldukça fazladır.
Nüfusu 112.808 olan Milas ilçe toprakları, genelde dağ ve tepelerle kaplıdır. Yüzeyi, çoklukla dik meyilli sarp yamaçlardan ve alüvyal ovalardan, derin vadilerden ibarettir. Milas’ın kuzeybatısını Batı Menteşe Dağları olarak bilinen kıvrımlı dağlar oluşturmaktadır. Batı Menteşe Dağları’nın ortalama yükseltisi 1.300 m. civarındadır. İlçe merkezinin çevresinde alçak ovalar yer alırken, ovanın etrafını platolar, dağlık ve tepelik araziler çevrelemiştir. Ege Bölgesi’nde Akdeniz İklim Tipinin görüldüğü bir bölgede yer almaktadır. Milas’ta 1. Derece rüzgâr hâkim yönü kuzey rüzgârıdır (N). İkinci derce hâkim rüzgâr yönü ise güneyden esen rüzgârdır(S). Her ne kadar denizden 20 km. kadar uzak da olsa, ilçenin batıda Güllük (Mandalya) Körfezi’nde, güneyde ise Gökova (Kerme) Körfezi’nde toplam 100 km uzunluğunda kıyı şeridi vardır. %0–20 eğim aralığı yerleşime uygunluk açısından birinci sıradadır. Milas ilçe merkezi genel itibariyle Sodra Dağı’nın doğusunda verimli ovanın bulunduğu %0–20 eğim aralığına yerleşmiştir. Milas ilçesi konum itibariyle Muğla ilinin depremsellik anlamında en riskli bölgesinde yer almaktadır.
Hisarbaşı-Hoca Bedrettin Mahallesi: 2500 nüfusa sahip olan mahalle Milas Kent Merkezi’nde yer alır ve eski kent dokusunun özelliklerini korumaktadır. İki katlı cumbalı evler ile eski konaklar mahallenin kültürel değerleridir. Hisarbaşı Mahallesi’nde Uzun Yuva, belen Camii, Pazar camii, Çöllüoğlu Hanı, Belediye Binası, Sefa Oteli (Yanık Han), Hacı Ali Ağa Evi; Hoca Bedrettin Mahallesinde Ulu camii, şehir hamamı bulunmaktadır. Milas Arastası Hisar başı mahallesinde, Çöllüoğlu Hanı’nın yanında bulunmaktadır. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede dini tesis, otopark ve kuran kursu eksikliği hissedilmektedir.
Hisarbaşı-Hoca Bedrettin Mahallesi: 2500 nüfusa sahip Hisarbaşı-Hoca Bedrettin Mahallesi Milas’ın eski mahallelerinden birisidir. 1950’den önce mahallede çok sayıda Yahudi yaşadığından, mahalle halk arasında “Yahudi Mahallesi” olarak da bilinir Mahalle sınırları içinde Çöllüoğlu hanı, Milas Arastası, belediye binası, Sefa oteli, Hacı Ali Ağa evi ve ilgisizlik sonucu harap ve viran duruma gelen konaklar bulunmaktadır. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede lokanta, sinema- tiyatro ve çocuk yuvası eksikliği hissedilmektedir.
Hacı İlyas Mahallesi:5000 nüfusa sahip Hacı İlyas Mahallesi, Milas’ta ticari yoğunluğunun en fazla olduğu yerdir. Salı pazarının kurulduğu ve açık pazaryeri olarak bilinen Pazar, Hacı İlyas Mahallesi’nin sınırları içindedir. Mahalle, Milas’ın eski kent dokusuna sahip olan yerleşim alanlarından birisidir. Mahallede çok sayıda geleneksel Türk Mimarisi’nin özelliklerini yansıtan cumbalı ahşap evler bulunmaktadır. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede lokanta, sinema-tiyatro ve dini tesis eksikliği hissedilmektedir.
Hacı Abdi Mahallesi: 7000 nüfusa sahip Hacı Abdi mahallesi Milas’ın eski mahallelerinden biridir. Mahallede bulunan tarihi eserler: Baltalıkapı, Ağa Camii, Abdülaziz Ağa Konağı kalıntıları ve aile mezarlığı.19. yy’dan bu yana aynı isimle anılmaktadır. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede dini tesis ve otopark eksikliği bulunmaktadır.
Hayıtlı-Ahmet Çavuş Mahallesi: 10000 nüfusa sahip olan Hayıtlı-Ahmet Çavuş Mahallesi Milas’ın en eski ve kalabalık mahallesidir. . 19.yy’dan bu yana aynı isimle anılır. Milas kent yerleşim merkezinin, Menteşe Ovası’yla veya kaymak kavağı denen bölgeyle bağlantılı olan mahallesidir. Mylasa’dan Beçin’e uzanan ‘Kral Yolu’ bu mahallede bulunmaktadır. Mahalle antik Mylasa üzerinde bulunduğundan yapılan bir kazıda nekropol alan açığa çıkarıldı. . Hayıtlı mahallesi, Milas’ın eski kent dokusunun özelliklerini taşıyan, dar sokaklarını, cumbalı-ahşap evleri olan bir mahalledir. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede dini tesis, sinema, tiyatro, düğün salonu, kura kursu eksikliği hissedilmektedir.
İsmetpaşa Mahallesi: 15000 nüfusa sahip olarak Milas’ın en kalabalık mahallesidir.1990’a kadar Emek Mahallesi’nin bulunduğu bölge bu mahallenin sınırları içinde imiş. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede kanalizasyon ve çöp sorunu bulunmaktadır. Ayrıca otopark, dini tesis, çocuk yuvası eksikliği duyulmaktadır.
Şevketiye Mahallesi: 2500 nüfusa sahip olan Şevketiye mahallesi Milas’ın merkezinde yer alan, eski kent dokusunun özelliklerini taşıyan bir mahalledir. Mahalle 19. yy’dan bu yana aynı adla anılır. Evleri ve konakları, geleneksel Türk Mimari yapısının özelliklerini taşır. Mahallenin sınırları çevre yolunun güney kısmına doğru taşmakta, Su Kemerlerinin bulunduğu bölgeye uzanmaktadır. Tarihi eser olarak Su Kemerleri bulunmaktadır. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede çocuk yuvası, dini tesis vedüğün salonu eksikliği hissedilmektedir.
Aydınlıkevler Mahallesi: 6000 nüfusa sahip olan mahalle 1984 yılında Burgaz Mahallesi’nden ayrılarak kuruldu. Mahalle sakinleri çoğunlukla pazarcı esnafından, emeklilerden ve 2 termik santralde çalışan TEK ve TKİ’li işçilerle inşaat işleriyle uğraşanlardan oluşuyor. 75. Yıl Milas Devlet Hastanesi de bu mahallenin içindedir. Mahalle şehrin kuzey-batı kesiminde yer alır.844 konutluk Akkent toplu konut sitesi bu mahalle içinde bulunmaktadır. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede dini tesis, sinema tiyatro eksikliği hissedilmektedir.
Burgaz Mahallesi: 7000 nüfusa sahip olan mahalle Milas’ın en eski mahallelerinden birisidir. Mahalle 19. yy.dan bu yana bu adla anılmıştır. 1951–1952 yıllarında Bulgaristan’ın Burgaz kentinden Milas’a 329 göçmen gelmiştir. Bunların bir kısmı Gümüşkesen anıtı çevresinde yaptırılan göçmen konutlarına yerleştirilmiş, bir kısmı da Burgaz Mahallesi’ne yerleştirilmiştir. Bu nedenle halk arasında, Burgaz-Gümüşlük Mahallesinin adı Göçmen Mahallesi olarak bilinmektedir. Sokak donatıları en kötü mahalle burasıdır. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede eğlence, otopark ve dini tesis eksikliği hissedilmektedir.
Cumhuriyet Mahallesi: 4000 nüfusa sahip olan mahalle 1991 yılında kuruldu. Şehrin kuzeydoğu kesiminde yer alır. Mahallede çok sayıda toplu konut kooperatifi bulunmaktadır. Milas’ın gelişmeye açık bölgesidir. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede
Emek Mahallesi: 4000 civarında nüfusa sahip olan mahalle şehrin Bodrum çıkışında şehir mezarlığı ile Bölge Trafiğin karşısında ve Sanayi Sitesi arasında kalan bölgede yer almaktadır. Emek mahallesinde; sanayi sitesinde çalışan işçiler, yıllarca Etibank’ın maden ocaklarında çalışan ve emekli olan işçiler ile Yeniköy ve Kemerköy Termik santrallerinde çalışan bazı işçiler oturduğundan dolayı bu mahalleye “ Emek” adı verilmiştir. Mahalleye köyden gelip yerleşenler bulunmaktadır. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede sinema tiyatro, lokanta, kuran kursu, otopark eksikliği hissedilmektedir.
Firuzpaşa ve Gazipaşa Mahalleleri: 4500 nüfusa sahip olan Mahallede çok sayıda 1924 Türk-Yunan nüfus mübadelesi sonucu Yunanistan’ın değişik kent ve bölgelerinden gelen göçmenler bulunmaktadır. 16. Yüzyıldan beri bu adla anılır. Ayrıca diğer Balkan ülkelerinden gelen göçmenler de bu mahalleye yerleşmiştir.1929 yılında “mecburi iskân”a tabi tutulan 76 Kürt ailesinden bazıları bu mahalleye yerleşmiştir.
Gümüşlük Mahallesi: 8000 nüfusa sahip olan mahalle Şehrin batı kesiminde yer alır. Mahallede Gümüşkesen Anıtı ve Yahudi Mezarlığı bulunmaktadır. Mahallenin adı 16. yy’dan bu yana hiç değişmemiştir. Halk arasında Göçmen Mahallesi olarak da bilinir. Bunun nedeni; 1950–1951 yıllarında Bulgaristan’dan gelen göçmenlerin bu mahalleye yerleştirilmesidir. Göçmenler için çok sayıda konut yaptırılmıştır. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede kütüphane, sinema, tiyatro, dini tesis eksikliği bulunmaktadır.
Güneş Mahallesi: 2000 nüfusa sahip olan mahalle şehrin kuzeybatısındadır. Milas’ın en son kurulan mahallelerinden birisidir. Mahalleye Milas’ın köylerinden gelip yerleşen, az sayıda il dışından gelip yerleşenler bulunmaktadır. Mahallede ESAN, Toprak Seramik gibi sanayi kuruluşları, Mandıralar, Belediyenin Arıtma Tesisi, Organize Sanayi Bölgesinin yeri ve Adliye Binası bulunmaktadır. Milas’ta yapılan hane halkı anket sonuçlarına göre mahallede sinema, tiyatro, otopark ve dini tesis eksikliği hissedilmektedir.

Milas Sentez(nurcan turan)

 Milas’ın tarihi dönemler içerisindeki gelişmesi incelendiğinde mekânsal gelişmeyi yönlendiren en önemli dinamikler şu şekilde tespit edilmiştir;
Ø Doğal sınırlayıcılar,
Ø Diğer yerleşmelerle iletişim,
Ø Nüfus artışı,
Ø Ticari faaliyetlerin yönlendirdiği yeni yol aksları(örneğin Etibank için çalışmaya gelenlerin ilçeyi Sodra Dağı eteklerine yönlendirmesi),
Ø Önemli idari yapılar,
Ø Önemli ana akslar ve altyapı yatırımları(Örneğin Gümüşlük Mahallesi’nde Gümüşkesen Caddesi açılmıştır. Gümüşkesen Caddesi etrafında günümüzde plansız yapılaşma vardır)
Ø Yapılaşmaya ilişkin kanuni düzenlemeler. Plan yapımı sırasında bu dinamikler göz önünde bulundurulmalıdır.
 Konutların düzensiz yapılaşması, kat adetlerinin yüksek olması, yapı cins ve durumlarının tarihi dokuya uygun olmaması nedenlerinden dolayı tarihi yapılar kaybolmuş ve siluet bozulmuştur. Ayrıca tarihi yapıların çevre yoluna yakın olmaları(bu yoldan yük taşımacılığı da yapılmaktadır), yenileme çalışmalarının yapılmaması ve çeşitli aktivitelerle cazip hale getirilememelerinden dolayı hem yapılar tahrip olmakta hem de kültür turizmi potansiyeli kullanılamamaktadır.
 Kent merkezi ve Arasta bölgesi yolları ise eski dokunun organik izlerini taşımaktadır. Bu nedenle bu bölgeden, tarihi yapıların yoğunlukta bulunduğu batı kesimine sıçrayabilecek ticaret alanlarının yapı tahribatına neden olmamalarına, bu bölge için alınacak turizm kararlarına aykırı işlevler olmalarına ilişkin önlemler alınmalıdır.
 Cumhuriyet Mahallesi’ne yoğun talep olduğundan 1990lı yıllarda bir dönem Milas Ovası imara açılmış daha sonra 1999 döneminde deprem riski ve ovaları koruma gerekçeleriyle bu karar iptal edilmiştir. Gelişmeyi kuzeye yönlendirmek adına kooperatifler vb özendiriciler yapılmıştır ancak bu süreç içerisinde ovaya altyapının götürülmüş ve yerleşmenin başlamış olması, kuzey kesimde güçlü altyapı ve ulaşımın olmaması nedeniyle ovaya hala yoğun talep vardır.
 Kentte talebin çekilmeye çalışıldığı Aydınlıkevler ve Burgaz Mahalleleri kentin en çok boş ve ucuz hane bulunan mahallelerindendir. Bu durum kentte talebin bu yöne doğru olmadığının bir göstergesi olduğu gibi gelecek nüfusun yerleşmesi için uygun konut stoğunun varlığını da gösterir.

 Yapılan hane halkı anketlerine göre;
Ø Milas doğumlu olmayanların doğum yerleri Ege başta olmak üzere, Karadeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindedir. Toplumsal kaynaşma ve dayanışmanın geliştirileceği ortak alanlar üretilirken ve yapılacak planın uygulanabilirliğini arttırmak amaçlı çalışmalarda örneklemin yaşam biçimi, kültürel farklılık ve benzerlikleri göz önünde bulundurulmalıdır.

Ø Kendini Milas’a ait hissetmeyenlerin oranı diğer mahallelerde birbirine yakın olmakla beraber (% 10 civarında) İsmetpaşa ve Gümüşlük mahallelerinde bu oran oldukça yüksektir(%40 civarı). Kültür turizmini geliştirmeye çalışan Milas için tarihi değerlerin korunması çok önemlidir. Koruma olgusunun halkça benimsenmesi(koruma bilinci)için aidiyet duygusunun da gelişmiş olması gerektiğinden plan aşamasında bu durum göz önünde bulundurulmalıdır.

Ø Örneklemin %67’lik kesiminin bir üyeliği yoktur, Bu durum toplumsal dayanışma duygusunun gelişmemiş olduğuna ve katılımın zayıflığına işarettir.

Ø Örneklemin boş zamanını geçirmek için en çok yaptığı etkinlikler sırasıyla; TV izlemek, gezmek, evde vakit geçirmek, piknik sohbet etmek ve denize gitmek şeklindedir. Bu durum toplanma alanları, rekreasyon alanları gibi eksiklerden dolayı içine kapanık bir toplumsal yapının oluştuğunu göstermektedir. Ayrıca yapılan sokak föyleri ve gözlemlerle göre toplanma alanı eksikliğinden sokaklarda sohbet edildiği tespit edilmiştir. Bu durum yaya güvenliği açısından sakıncalıdır. Mahallede en çok eksikliği görülen hizmetlerde sinema-tiyatro, kütüphane ve lokantanın başta gelmesi de örneklemin sosyal hayata katılacağı mekanlara ihtiyaç duyduğunu desteklemektedir.

Ø Akrabaya yakınlık nedeniyle oturduğu yeri tercih edenlerin oranının en yüksek Burgaz Mahallesi’nde olması dayanışmaya yönelik ilişki ağlarının bu mahallede yüksek olduğunu gösterir. Bu mahallede göçle gelmiş vatandaşların bulunması da bu durumun sebebi olabilir.

Ø En çok eksikliği hissedilen kentsel hizmetlere bakıldığında yol ve otoparkın(%35 civarı) diğer eksiklerden oranca çok yüksek olduğu görülmüştür. Bu durum altyapı eksiklerinin örneklemin yaşam biçimini doğrudan olumsuz etkilediğini gösterir. Diğer eksiklerden öne çıkanlar ise ulaşım, kanalizasyon ve rekreasyon alanlarıdır. Ayrıca yapılan işyeri anketlerine göre örneklem bu eksiklerin ticari faaliyetleri de baltaladığını düşünmektedir. Bu eksiklerin en çok görüldüğü yerler ise merkez (Hacıilyas Mahallesi) bölge ve kuzey kesimdir.

Ø Mahallelerin gelir durumuna bakıldığında en yüksek gelir durumunun Cumhuriyet Mahallesi’nde, en düşük gelir durumunun ise Hacıilyas Mahallesi’nde olduğu görülmektedir. Kira değerlerinin yüksekliğinin de bu durumla paralellik göstermesi Milas’ta statülerin mekansal ayrışmaya yol açtığına işarettir.

 Yapılan arazi kullanımı çalışmalarına göre kentsel donatı alanlarında standartlar yakalanamamıştır. Bu durum yaşam kalitesini ve toplumsal gelişmenin sağlanmasını olumsuz etkilemektedir.
 Milas mahalleleri nüfus dağılımına göre en fazla nüfusa sahip mahalleler İsmetpaşa ve Hayıtlı iken en az nüfusa sahip mahalleler ise Gümüşlük, Şevketiye ve Hisarbaşı(Bu mahalle nüfus yoğunlu bakımındansa en yoğundur)mahalleleridir. Ayrıca kadın erkek nüfusu benzerlik göstermektedir ve 20-50 yaşa aralığı en yüksek nüfus aralığıdır. Kentsel mobilyalar, donatı alanları, ulaşım ve altyapı olanakları belirlenirken bu durumlar göz önüne alınmalıdır.

 Son 10 yıllık süreçte, pamuk ve tütün üretiminde, ciddi bir düşüş yaşandığı görülmektedir. Bu durumun getirdiği ekonomik zararları telafi etmek için verimsiz bazı arazilerde tarla balıkçılığı yapımına başlanmıştır. Tarla balıkçılığında yer altı sularının çekilmesi, Milas’ın işlenebilir yer altı suyu rezervi açısından en zengin yerlerden olmasına karşın yer altı suları için tehdit arz eden bir durumdur. Ayrıca Milas’ta tarımsal arazilerini sulamak amacıyla yer altı su kaynaklarını kontrolsüz bir biçimde kullanılması söz konusudur. Bafa çevresindeki 350 bin dekarlık tarım alanında damla sulama kapsamlı bir proje çalışması vardır. Damla sulamanın genişletilmesiyle yılda yaklaşık 60 milyon metreküp su tasarrufu sağlanacaktır.
 İlçede ekilen tarla alanları yıllara göre azalış göstermiştir. Uygun iklim yapısına ve topografyaya sahip ürünlerin yetiştirilmemesi yerel ekonomi için büyük zarar demektir. Bunun yanında Milas tarımının temelini oluşturan zeytincilik son 3 yılda yeni alanlara yayılmıştır. Ancak Milas zeytin ve zeytinyağı üretiminde henüz markalaşmamıştır. Ayrıca Labranda Kaynak Suyu da bölgedeki tek su piyasasını oluşturmaktadır. Ancak buna rağmen o da markalaşamamıştır.
 Turizmin tarımsal üretim üzerinde ürün talebi yaratma, kısa süreli bölgesel fiyat artışı sağlama gibi faydaları olmakla beraber; turizm sektöründeki tesisler nedeniyle kullanılabilir tarım alanlarının daralması, turistik yörelerde kaynakların turizm sektörüne akması gibi zararları da vardır. Turizmin sanayi üretimi üzerine etkisi ise üretilen mamule göre değişmektedir. Bu nedenle kurulacak OSB’de turizm amaçları göz önünde bulundurulmalıdır. Tarımsal değerlerini koruyarak turizmini geliştirme çabasındaki Milas’ta bu dengenin iyi kurulması gerekir.

 Milas’ta 1. Derece rüzgâr hâkim yönü kuzey rüzgârıdır (N). İkinci derce hâkim rüzgâr yönü ise güneyden esen rüzgârdır(S). OSB’ den gelecek toz ve kirliliğin bu nedenle Milas’a yayılması öngörülmektedir. Ayrıca kuzey bölgeye olan gelişmenin OSB ile iç içe olmaması da önemlidir.
 İklim tipi açısından Milas turizme son derece elverişlidir.
 Milas deprem bölgesidir. İlçenin güneydoğu bölümünde alüvyonlu topraklardan oluşan ovalara yerleşilmesi büyük risk teşkil eder. Şist birimlerinin yer aldığı topoğrafik açıdan eğimin az olduğu yerler(%0-%20), yapılaşma için daha uygun görülmektedir. Şistler, Milas kent merkezinin kuzeyinde yer almaktadır. İlçenin kuzeybatısı %40-70 ve %70 üzeri eğim aralığına sahip olduğundan toprak yapısı bakımından yerleşmeye uygun ancak eğim açısından maliyetlidir. Güneşlenme analizine göre, Milas ilçe merkezinin güneyi ve kuzeydoğusu yerleşme için uygunken kuzeybatısı güneşlenme açısından yerleşme için en uygun alan değildir.
 Dağ ve tepelerden şehir merkezine doğru açılan birçok irili ufaklı doğal drenaj kanalları ve küçük dereler mevcuttur. Ulaşım akslarının bu drenaj kanallarına dikkat edilerek açılması çok önemlidir.
 Liman içlerinde demirleyen yük gemilerinden kaynaklanan petrol kirlilikleri, gemilerin atık sularını ve sintine sularını bırakmaları (Güllük Körfezinde), fabrikaların atıklarının doğal alanlara bırakılması, evsel atık suların önemli bir bölümünü sızdırmalı fosseptik sistemlerinde toplanması su alanlarında kirliliğe yol açan faktörlerdendir. Bu durum çevre tahribatlarının yanı sıra turizmi olumsuz etkilemesi sebebiyle ekonomik anlamda da büyük zararlara yol açmaktadır.

 İlçede toplu taşıma aksıyla yük taşımacılığının yapıldığı aksın aynı olması trafik sıkışıklığına yol açmaktadır.
 Denizli-Aydın-Çine-Yatağan-Milas-Güllük arasında yük taşımacılığında kullanılmak üzere demiryolu ağı yapımı planlanmıştır. Ancak proje askıya alınmıştır. Bu proje ihracatın yoğun olduğu beldelere büyük katkılar sağlayacak, limanların işlevini arttıracak ve tarihi yapılara ve merkeze yakın olan çevre yolunu yük taşımacılığı baskısından kurtaracaktır.
 İlçede yerleşimin çekilmek istendiği kuzey bölgeye, eğim kaynaklı ulaşım sorunları ve altyapı sorunları nedeniyle beklenen düzeyde talep çekilememektedir. Bu bölgedeki en önemli altyapı ve ulaşım sorunları; kanalizasyon borularının yağışlarda taşması, yol durumlarının bozuk olması, kentsel mobilyalarla desteklenmemiş olması(güvenlik açısından olumsuzdur) olarak sıralanabilir. Milas Belediyesi’nin kanalizasyon ve içme suyuna ilişkin projeleri vardır.
 Milas’ta yaşayanların geneli gıda, giyim ve küçük ev eşyası gibi ihtiyaçlarını Salı pazarından karşılamaktadırlar. Bu nedenle Pazar arka sokaklara taşmakta ve sokakları kapattığı için olası bir afet durumuna müdahaleyi zorlaştırmaktadır.
 Yapılacak olan organize sanayi bölgesi için hem ilçenin güneyinden hem de organize sanayi bölgesinin kendi içinde önemli bir ulaşım ihtiyacı doğacaktır.
 Milas Bodrum’a gidenlerin kullandığı önemli bir geçiş güzergâhında olmasına rağmen bu durumu iyi kullanamamakta geçiş yapanların ilçede kalmasını sağlayamamaktadır. Bunun sebebi rekreasyon alanları eksikliği ile tarihi yapıların iyi tanıtılamamasıdır denebilir.
 Milas’ta kalitesiz yakıt kullanıldığından termik santraller hem hava kirliliğine yol açmakta hem de kazı alanları bakımından yerleşmeleri olumsuz etkilemektedir. Oysaki bu santraller çok önemli birer istihdam kaynağıdır. Kirlilikleri azaltıcı projeler geliştirilmiş ve buharın ısınmada kullanılarak enerji tasarrufu sağlanacak sistemler geliştirilmiş olsa da Milas’ın güneşlenme ve rüzgâr potansiyelinin çok yüksek olduğunu unutmamak gerekir.

SENTEZ...

ULAŞIM- ALTYAPI ANALİZLERİ İLE YAPILAN ANALİZLER ARASINDAKİ İLİŞKİLER
Ulaşım-Altyapı Ve Doğal Yapı Analizleri Arasındaki İlişki
Milas ilçe toprakları, genelde dağ ve tepelerle kaplıdır. Yüzeyi, çoklukla dik meyilli sarp yamaçlardan ve alüvyal ovalardan, derin vadilerden ibarettir. Güllük Körfezi kıyıları çok girintili çıkıntılıdır. Dağlar daha çok tepe görünümündedir. Gökova kıyıları ise girintili çıkıntılı olmayıp, denize dik inen yamaçlardan ve delta ovasından oluşmaktadır.
Milas kent merkezinin kuzeyinde Labranda Dağı, doğusunda Aksivri Tepesi, batısında Sodra Dağı, güneyinde Beçin Platosu vardır. Bu durum yerleşmenin doğal sınırları olarak karşımıza çıkmaktadır. Yüksek eğimli yerlerde sıcaklık farklılıkları, ulaşım ve yerleşim maliyetleri gibi sorunlar ile karşılaşıldığından yerleşim için çok fazla tercih edilmezler.
Milas İlçesi’nde bulunan çevre yolu 1950 yılı sonrasında yapılmıştır. Mahallelerin kuruluş tarihleri incelendiğinde Hacıapti ve Burgaz Mahalleleri’nin çevre yolunun yapımından sonra kurulduğu tespit edilmiştir. Bu durum ilçenin gelişme yönünde çevre yolunun etkisine işaret etmektedir. Yani bu durum bize ulaşımın mekândaki belirleyiciliğini göstermektedir. Diğer bir yandan kentin gelişme yönü güneyde alüvyon toprakların bulunması nedeniyle kuzeye yönlendirilmeye çalışılmaktadır. Bu hem doğal değerlerin gelişme eğilimlerini nasıl etkilediğini işaret etmekte hem de bu gelişme eğiliminde ulaşımın araç olarak kullanıldığını bize göstermektedir.
Ulaşım-Altyapı Ve Arazi Kullanımı Fonksiyonları Arasındaki İlişki
Arazi kullanımı ve ulaşım birbirinden ayrı düşünülemez iki yapıdır, kendi içlerinde bir döngüye sahiptirler. Ulaşım ağlarının gelişimi kişilerin erişimini kolaylaştırır ve yeni yaşam alanlarının oluşumunu tetikler; yeni yaşam alanlarının oluşumu ise çevrede gerçekleştirilecek alt yapı çalışmaları ve ekonomik faaliyetlerin gelişimi ile yeni ulaşım hizmetlerinin gerekliliğini ortaya çıkarır.
Milas merkez ilçesinde yapılan arazi kullanım çalışmalarında ulaşım oldukça önem taşımaktadır. Arazide önerilen her işlev bir ulaşım talebi yaratacaktır. Bunun yanı sıra kentsel gelişmenin yönlendirilmesinde de ulaşım önemli bir araçtır. Bir önceki başlıkta bahsedildiği üzere 1950 yılı sonrasından yapılan Çevre Yolunun gelişmenin kuzeye yönlendirilmesi amacıyla yapıldığı yorumu mahallelerin kuzeye yönlenmesinden çıkarılabilmektedir.
Ulaşım-Altyapı Ve Kent Tarihi-Kent Morfolojisi Analizleri Arasındaki İlişki
Milas İlçesi tarihi kimliği ile ön plana çıkan ve kültür turizmi açısından büyük potansiyel taşıyan bir kenttir. Bu potansiyelin ortaya çıkarılması ve var olan tarihi kimliğin korunması için çaba gösterilmesi önemlidir.
Milas merkez ilçesinde tarihi yapıların bulunduğu bölge çevre yoluna çok yakın bir alanda konumlanmaktadır. Ağırlıkta olarak çevre yolu üzerinde yapılan yük taşımacılığı bu aks üzerinde yer alan yapılar için önemli bir sorun teşkil etmektedir. İlçe’de tarihi yapıların yoğun olarak bulunduğu bölge çevre yoluna yakın konumlandığı için tarihi yapılarda yapısal bozulmalar yaşanmaktadır.
İlçe’de yapılması düşünülen bir adette demiryolu projesi bulunmaktadır. Yapılması düşünülen demiryolu ile karayolundaki yük taşımacılığı baskısı azaltılacak ve tarihi yapılarda yaşanan sorunlar en aza indirilecektir.
Tarihi yapıların tanıtımını sağlamak ve turistlerin Milas’a olan ilgilerinin arttırılması için önerilecek yaya ve bisiklet aksının tarihi yapıların etrafından geçirilmesi hem Milas’ın kültür turizmindeki payının arttırılmasına hem de sürdürülebilirliğin desteklenmesine katkı sağlayacaktır.
Ulaşım-Altyapı Ve Ekonomik Analizleri Arasındaki İlişki
Milas İlçesi’nin kuzey kesiminde yapılması düşünülen organize sanayi bölgesi bulunmaktadır. Yapılacak olan organize sanayi bölgesi ilçede büyük bir ulaşım talebi yaratacaktır. Ulaşım talebinin karşılanması ve altyapı olanaklarının sağlanması ile bölgede istihdam sağlanıp sosyal ayrışma en aza indirilecek ve kuzeye yönlenmesi istenen kentsel gelişme desteklenmiş olacaktır. Organize sanayi bölgesi istihdam ve kentsel gelişme açısından olumlu bir etken olarak görünmesine rağmen konumundan dolayı yaratacağı çevre kirliliği, maliyetin fazla olması gibi sebepler ile olumsuz nitelik taşımaktadır.
Ayrıca tarihi kimliğiyle ön plana çıkan Milas İlçesi’nde tarihi yapıların tanıtımını sağlamak ve turistlerin Milas’a olan ilgilerinin arttırılması için önerilecek yaya ve bisiklet aksının tarihi yapıların etrafından geçirilmesi Milas’ın kültür turizmindeki payının arttırılmasına, dolayısıyla ekonomik olarak gelişmeye yol açacaktır.
Ulaşım-Altyapı Ve Yapı Stoğu Analizleri Arasındaki İlişki
Ulaşım ve altyapı, yapı stoğunu ve bu stoğun doluluk boşluk oranını doğrudan etkilemektedir. Aynı zamanda kentin gelişme eğilimlerinde araç olarak kullanılabilen ulaşım ve altyapı, yapı stoğunun da gelişme yönünü gösterebilmektedir.
Ulaşım-Altyapı Ve Sosyal Yapı Analizleri Arasındaki İlişkiİlçede yapılan ulaşım ve altyapı analizlerinde incelenen alt başlıklar yaşam kalitesini doğrudan etkilediği için planlama aşamasında kullanılması gereken verilerdir. Bu verilerden somut olarak karşımıza çıkan bazıları aşağıda verilmiştir.
Milas İlçesi’nde, şehir içinde çalışan belediye otobüsü yoktur. Taşımacılık, hatlı ticari minibüsler ve ticari otomobiller ile yapılmaktadır. Hatlı ticari minibüslerin güzergâhı kuzey-güney aksında devam etmektedir. İlçe’de yapılan anketlerde özellikle ilçenin kuzey kesiminde önemli bir ulaşım talebi olduğu belirlenmiştir. Bu alanlardaki ulaşım talebinin karşılanması kuzeye yönlenmesi istenen kentsel gelişmeye destek olacaktır. Minibüs güzergâhından başlanarak 400 m yürüme mesafesi kabul edilip toplu taşımadan yoksun alanlar tespit edilmeye çalışılmıştır. Buna göre Gümüşlük, Hacıapti, Burgaz ve Şevketiye Mahalleleri’nin bir kısmı toplu taşımadan yoksundur. Toplu taşımadan yararlanamayan bu mahallelerde kültür-sanat gibi birçok faaliyete katılım azalmakta, dolayısıyla sosyal ayrışma sorunu ortaya çıkmaktadır. Toplu taşımada yaşanan sorunlar ayrıca özel taşıt kullanımını teşvik ettiği için otopark, yol ve kaldırım işgali gibi birçok sorunu gündeme getirmektedir.
İlçe’de yapılan yük taşımacılığı ilçe sakinlerinin yaşam kalitesini büyük oranda etkilemektedir. Çünkü yoğun olarak yaşanan kamyon geçişi hem gürültü hem de görüntü kirliliğini beraberinde getirmektedir.
TUĞÇE ÖZGE BİNZET

sentez..

Sodra Dağı’nın eteklerine kurulmuş olan Milas, Karia döneminde günümüze kadar varlığını sürdürmüş, başkentlik yapmış, çeşitli tarihi değerlerini ve anıtsal yapılarını günümüze kadar koruyabilmiştir. Fakat Milas’ın önemli turizm odaklarından biri olan Bodrum ilçesine olan yakınlığı, Milas’ın kültür turizmini olumsuz olarak etkilemektedir. Milas merkez ve köylerde bulunan anıtsal yapıların, ayrıca köylerde bulunan antik yerleşmelerin ve tarihi kalıntıların gerektiği kadar tanıtımının yapılamaması ve köylere ulaşım imkânlarının da sorunlu olması nedeniyle bu önemli potansiyel iyi değerlendirilememektedir.

Milas İlçesi’nde ki en önemli 1. Dereceden aks Halilbey Bulvarı’dır(çevre yolu). Söke, Yatağan ve Bodrum bağlantısını sağlayan bu aks aynı zamanda Milas İlçesi içinde oldukça önemlidir. Bu aks (Söke, Yatağan ve Güllük yönünde)üzerinde Muğla’nın diğer ilçelerine ve çevre ilçelere göre önemli bir yük taşımacılığı yapılmaktadır. Bu durum karayolları üzerinde önemli bir baskı yaratmaktadır, görüntü ve gürültü kirliliğine yol açmaktadır. Aynı zamanda Milas’ın önemli anıtsal yapıları bu çevre yoluna yakın konumlanmaktadır. Yük taşımacılığının özellikle çevre yolu üzerinde ağırlıkta olarak yapılması tarihi yapılara büyük ölçüde zarar vermektedir.

Yük taşımacılığının yanı sıra Milas İlçesi’nde toplu taşımada kullanılan, ayrıca Bodrum, Güllük ve Milas’ın köyleriyle ulaşımı sağlayan minibüslerin güzergâhı da Halilbey Bulvarında yoğunlaşmaktadır. Bu nedenle Halilbey Bulvarı üzerinde ki kavşaklarda da maddi hasarlı ve ya ölümle sonuçlanan kazalar yaşanmaktadır.

Milas-Bodrum havalimanında yalnızca yolcu taşımacılığı yapılmaktadır. Havalimanı Milas’tan daha çok Bodrum’a hizmet vermektedir. Bu durum Milas’ın kültür turizmi potansiyelini yine olumsuz etkilemektedir. Ayrıca havalimanının Milas İlçesi’yle ulaşımında sorunlar yaşanması da bunda etkilidir.

Milas İlçesi’nin %74’ünde kaldırım bulunmamaktadır. Kaldırım oranı en az olan mahalle Gazipaşa- Firuzpaşa ve Burgaz Mahalleleri’dir. Bu mahallelerde var olan kaldırım kaplamaları ise Milas genelinde %70 kötüdür ve ticari kullanımlar tarafından işgal edilmektedir. Gazipaşa-Firuzpaşa Mahallesi’nde kaldırım durumuna bağlı olarak yaya güvenliği diğer mahallelere göre daha düşüktür. Aynı zamanda bu mahallelerin gelir seviyeleri de merkezde bulunmalarına rağmen diğer mahallelere göre daha düşüktür.

Hayıtlı ve Burgaz Mahallesi’nde toplu taşımadan yoksun alanlar bulunması bu mahallelerde bisiklet ve motor kullanımını diğer mahallelere göre yüksek çıkmasının bir nedeni sayılabilmektedir.

Kanalizasyon ve çöp sorunu en fazla merkezde ve merkeze yakın mahallelerde görülmektedir. Bunlar Hacıilyas, Burgaz ve Hisarbaşı Mahalleleri’dir. Altyapı açısından en önemli sorun yağmur yağdığında boruların patlaması ve pis koku yayılmasıdır. Bu sorunun en fazla merkezde görülmesinin nedeni ise merkezde yapılaşmanın daha fazla olması ve donatı alanları açısından daha yoğun olmasıdır.

Milas İlçesi’nde çöp toplama işlemi vahşi depolama olarak yapılmaktadır. Arıtma tesisi bulunmamaktadır. Bu durum yer altı suları için önemli bir tehdit oluşturmaktadır. Tarla balıkçılığının Milas İlçesi’nde önemli bir potansiyel olduğunu göz önüne alırsak vahşi depolama alanı ekolojik ve ekonomik açıdan önemli bir tehdittir. Ayrıca vahşi depolama alanı hâkim rüzgâr yönündedir ve kötü kokunun ilçeye yayılmasına neden olmaktadır.

Milas İlçesi yakınında bulunan Kemerköy, Yeniköy ve Yatağan termik santralleri elektrik üretimi ve istihdam için önemli potansiyellerken aynı zamanda etki alanlarında bulunan doğal alanlar için çevre kirliliği açısından önemli bir tehdit oluşturmaktadır.

İlçe’de ovaya yerleşim olması hem ekolojik hem de deprem riski açısından tehdit yaratmaktadır. Bu yapılaşmanın artmaması için önlemler alınmalı gelişme dinamikleri kuzeye yönlendirilmeli, kuzey mahalleler kentsel hizmetler, ulaşım ve altyapı açısından desteklenmeli, mekansal ayrışma ve dolayısıyla sosyal ayrışma önlenmelidir.

Aydınlıkevler ve Burgaz mahallelerinde görülen altyapı, ulaşım sorunları bu mahallelerdeki boş konut stoğu oranının artmasına neden olmaktadır. Milas Belediyesinden Burgaz Mahallesindeki yol kalitesinin iyileştirildiği verisi alınmıştır. Ancak bu mahallelerde ulaşımın dışında, önemli rekreasyon alanı (sadece yeşil alan olarak değil, dinlence eğlence alanları gibi..) ihtiyacı bulunmaktadır.Kentin gelişimi kuzeye yönlendirmeye çalışılırken kuzeydeki mahallelerin kentsel donatılar açısından eksik ve çevre kalitesinin düşük olmas,ı talep eksikliği yaratmaktadır.

Yapılması düşünülen organize sanayi bölgesinin yer seçimi eğim açısından uygun olmaması ve araç trafiğini arttıracağından hastane karşısında yer alması dezavantaj yaratmaktadır. Fakat merkez ilçenin gelişimini kuzeye yönlendirmede önemli bir çekici güç oluşturmaktadır. Ayrıca organize sanayi bölgesinin ulaşım açısından 1.derece aksa yakın konumlanması avantaj sağlamaktadır. Ancak organize sanayi bölgesinin dışarıdan göç almak yerine Milas İlçesi’ndeki istihdamı sağlamaya yönelik politikalar izlemesi Milas’ın göç baskısının azalmasına ve Milas’ta yaşam kalitesinin yükselmesini sağlayacaktır.

Milas’ın 1. Dereceden aksı üzerinde (çevre yolu) yük taşımacılığı açısından önemli bir baskı bulunurken aynı zamanda OSB’ninde bu yol üzerinde açılması karayolları üzerinde tehdit yaratmaktadır. Bu nedenle Aydın-Çine-Yatağan-Milas-Güllük arasında 2006 yılında çalışmalarına başlanan yük taşımacılığı için kullanılacak demiryolu projesinin bir an önce hayata geçirilip karayolları üzerindeki baskıyı azaltması gerekmektedir. Bu durumun hem kent tarihi hem doğal yapı hem de ekonomik yapı üzerinde önemli etkisi bulunmaktadır.

Zeynep Sema DEMİR

Milas Sentez...

Sentezdeki amaç, ekonomik kalkınmayı sağlarken ekolojik dengeyi bozmayan ve sosyal yapıya uyumlu bir arazi düzenlemesi yapmaktır. Bu doğrultuda Milas için yapılan sentezde tüm girdiler incelenmeye çalışılmıştır.

Labranda suyunun markalaşmış olması, zeytincilikten önemli bir kesimin geçiminin sağlaması, maden kaynaklarının işlenmesi, Güllük Liman’ının önemli bir ihracat alanı olması, Bodrum-Milas Havalimanı’nın ulaşımda kilit rol oynaması, Akgedik ve Geyik barajları ile tarımda sulama yapılması, Salı pazarının hem merkez hem çevre yerleşmeler için önemli bir ticari alan olması, hem deniz hem kültür turizminin yapılabilmesi Milas’ın sahip olduğu önemli ekonomik ve sosyal değerlerdir. Bu tabloya bakıldığında Milas’ın kendine yetebilen bir yerleşme olması beklenmektedir. Ancak potansiyeller tam olarak değerlendirilememektedir. Milas hala Bodrum gibi yerleşmelerin çekimi altındadır. Kentte ekonomik düzen ihtiyaçlara cevap vermemektedir. İşsizlik hala önemli bir sorundur. Kaynaklar hammadde olarak ihraç edilmektedir, işlenip, markalaşıp ihraç edilmediği için kaynakların ekonomik değerleri arttırılamamaktadır. Kentin güney bölgesinin daha gelişmiş olması ve altyapı yetersizliğinin belirli alanlarda yoğunlaşıyor olması mekansal ayrışmayı daha da belirginleştirmektedir. Ovaya olan gelişmeyi engellemek için, kentin kuzeyinde gelişme alanları açılmıştır. Ancak gelişme alanı donatı ve altyapı eksikliğinin olduğu bir yerdir ve insanlar buraya yönlenmemektedir. Talep hala kentin güneyine doğrudur.

Ancak ekonominin, kaynak kullanımına dayandığını varsayarsak ekolojiyi tahrip etmemek mümkün değildir. Planlama ile mekanda verilecek kararlar bu tahribi en aza indirmelidir. Milas’ın eğimli olması ve dağlar arasında kalan fabrikaların havayı, rüzgar akımının yetersiz olmasından dolayı, kirletiyor olması, ovanın yapılaşmaya açılmış olması turizmin gelişmesiyle 2.konutların tarım alanlarını kullanması tahribatı arttırmaktadır.

Milas’ın ekonomik kalkınması için atılacak her adım kente olan göçü tetikleyecektir. Organize sanayi bölgesinin hizmete geçmesiyle önce çevre yerleşmelerden daha sonra da şehir dışından iş imkanı için gelen insanlar nüfusu arttıracaktır. Buna bağlı donatı eksikliği, konut alanı sorunu, çevresel tahribat gibi sonuçlar doğacaktır. Ayrıca Milas’ın kırsal alanlarından gelen nüfus, tarım sektöründen ayrılıp gelmektedir. Bu da tarım sektörününün devamlılığını olumsuz etkilemektedir. Özellikle tarıma dayalı sanayinin geliştirilmesi planlanırken tarımdaki devamlılığa daha fazla önem verilmelidir.

Milas’ın ekonomisine pek bir katkı sağlamayan golf sahaları yer altı sularını çekip kuraklığa neden olmaktadır, sahalar tarım için elverişli topraklar üzerindedir. Büyük ekonomik getirisi olan tarla ve kültür balıkçılığının da zararlı yönleri bulunmaktadır. Tarla balıkçılığı yer altı kaynaklarını tüketmekte, kültür balıkçılığı deniz kirliliğine neden olmaktadır.

Nüfus projeksiyonu, 2025 yılı için ortalama 80.000, ilçe genelinde 140.000-150.000’dir. Bu nüfus daha fazla doğal alanı tahrip etmeden yerleştirilmelidir. Kentin merkezi eskidiği için terk edilmeler vardır ve merkezde çokça boş konut bulunmaktadır. Nüfus için öncelikli alan burası olmalıdır. Kentin kuzeyi, güneşlenme, eğim ve rüzgar açısından yerleşilebilir bölgelerdir. Ancak bu nüfusun kuzeye yönlenebilmesi için kuzey bölgenin donatı alanları, ticari faaliyetler, sosyal aktivite ve ulaşım olanaklarıyla çekici hale getirilmelidir.

Büşra MÜJDESAL 20070332036

milas sentez

Milas Muğla ilinin 2. büyük yerleşim merkezidir. Sodra dağının eteklerinde kendi adıyla anılan ova üzerinde kurulmuştur. Adını rüzgârlar tanrısı Ailos'un soyundan gelen Mylasos'dan alan Milas, önce Karia'nın sonra Menteşe Beyliği'nin başkentliğini yapmıştır.Milas'ın antik ismi Mylasos ya da Mylasa'dır. Tüm Karia'nın ulusal tanrısı Zeus Karios Mabedi'nin yer aldığı Milas, Kariaların haç yeri durumunda idi. Her yanı mermerlerle kaplı olan kent, haklı olarak "Mabetler Şehri" adını almıştır Kesintisiz 3 bin yıllık kültür birikiminin izlerini Milas'ın her yerinde görmek mümkündür. Milas'ın sınırları içinde 27 antik kentin kalıntıları vardır.
Bunlardan İasos, Labrabda, Euromos ve Heraklia ziyaret edebilecek olanlarıdır. Ayrıca Milas başka tarihi değerlere de sahiptir. Milas sırasıyla Karia, Bizans, Selçuklu, Menteşe Beyliği ve Osmanlı Uygarlıklarını yaşamıştır. Milas Ege Deniz'inin iki önemli körfezi olan Gökova ve Mandalya Körfezi'ndeki kıyılarıyla yat turizmi açısından önemli bir konuma sahiptir. Kaptan Cousteau buraları gördükten sonra "Dünyada cennet arayan Gökova'da bulur" demiştir.
Milas kenti Karya ve Roma dönemi, Selçuklu ve Menteşe beyliği dönemi, Osmanlı dönemlerinden sonra günümüz Cumhuriyet dönemine ulaşmıştır.
Milas’ın önemli tarihi mekânlarından birisi Beçin ören yeri olmaktadır. Bunun yanı sıra Çomakdağ köyü, Labranda antik kenti ve Bafa gölü de görülmeye değecek mekânlardandır.
Milas Muğla il merkezine 63 km, Aydın- İzmir otoyoluna 80 km uzaklıkta konumlanmaktadır.
Milas ilçesinde 1 adet havalimanı bulunmaktadır. İlçe merkezi deniz kıyısında olmasa da Milas’ın güllük beldesi yat limanına sahip olup deniz ulaşımı buradan sağlanmaktadır. Milas İlçesi’nde, şehir içinde çalışan belediye otobüsü yoktur. Taşımacılık, hatlı ticari minibüsler ve ticari otomobiller ile yapılmaktadır. Milas’ın yol kademelenmesi incelendiğinde İlçe’den kuzey-güney doğrultuda geçen Halilbey Bulvarı, İlçe’nin Söke-İzmir’le bağlantısını sağlarken, Bodrum Yatağan Bulvarı İlçe’nin Bodrum ve Yatağanla bağlantısını sağlayan 1. Derecede yollar olduğu sonucuna varılmaktadır. Halilbey Bulvarı’ndan kuzeye doğru devam eden Atatürk Bulvarı ise İlçe’nin şehir içi ve şehir dışı bağlantısını kuran en önemli 2. Dereceden yoldur. Şehir içindeki 2. Derece yollar merkez bölgesinin ulaşım ağını güçlendirmektedir.
Milas kentinin yüz ölçümü 2167 km2 olup, 132 köyden meydana gelmektedir. Merkezinde 14 adet mahalle bulunmaktadır.
Milas kenti önceleri Sodra Dağı’nın eteklerine kuruluyken zamanla yerleşim ovaya doğru yayılmıştır. Cumhuriyet Mahallesi ova ile sınırlandığı için bu mahallede yüksek olan arz, ova üzerinde verimli tarım arazileri yer aldığından yapılaşmaya izin verilen arazilerin azalması ile zamanla düşmeye başlamıştır. Ancak Cumhuriyet Mahallesine talep olduğu için 1990’lı yılların sonlarına doğru, Milas Ovasının imara açılması ve kat artışları kararı alınmıştır. Ovada yapılaşma, tartışmalara rağmen başlamıştır. Böylece nitelikli tarım arazileri üzerinde yapılaşmalar meydana gelmesiyle verimli araziler yavaş yavaş kaybolmaya ve bu araziler üzerinde kentleşmeye bağlı çevre sorunları ortaya çıkmıştır
Plansız yapılaşma ile birlikte ortaya çıkan çevre sorunu kent içinde ağırlıklı olarak Gümüşlük ve İsmetpaşa mahallelerinde görülmektedir.
Milas ilçe geneli nüfusu 123.501, kent merkezi nüfusu ise 50.141 olduğu bilinmektedir. Milas ilçesi için yapılan nüfus projeksiyonunda 3 yöntem kullanılmış ve bu yöntemlerden geometrik yönteme göre ilçe bazında nüfus 160.000’e kent merkezi ise 70.000 civarına kadar çıkacağı hesaplanmıştır.
Milas tarih boyunca birçok medeniyete ve topluluğa ev sahipliği yapmıştır. Yani tarih boyunca üzerindeki göç hareketliliği devam etmiştir. 1923’te savaş sonrasında bölgeden ayrılan Rumların yerine Balkan Türkleri bölgeye yerleştirilmiştir. Ayrıca 1948’de İsrail devleti kurulana kadar bölgede yoğun bir Yahudi nüfus yaşamaktaydı. Edinilen bilgiye göre 1950’den itibaren bölgedeki Yahudi nüfusunun tamamına yakını Milas’ı terk etmiştir.
Günümüzde Milas’taki göç hareketliliği yoğun olarak devam etmektedir. Milas, gerek iklimsel, gerek coğrafi, gerekse konumu özellikleriyle cazibesi güçlü bir ilçedir. Kiraların düşük olması, Bodrum’a yakın olması ve ulaşım kolaylığı, İzmir- Söke karayolunun Milas’ın içinden geçmesi gibi daha da özendirici etkenleri de göz önünde bulundurunca göç için oldukça çekici hale gelmektedir. Aynı zamanda köy ve doğunun zorlu yaşam koşulları da göç olgusuna yardımcı olmaktadır. Milas’ın bu şekilde yoğun göç alması kent içindeki bazı toplumsal dinamiklerin değişmesine neden olduğunu söylemek doğru olacaktır.
Milas ilçesinin ekonomisinden bahsedersek en büyük ekonomik gelir kaynakları; tütün, pamuk, susam, buğday, arpa, zeytin, zeytinyağı, el dokuması halı, hayvancılık, kültür balıkçılığı, bal üretimi ve yeraltı zenginlikleridir. (mermer, feldspat, zımpara madenleri)
İlçe hayvancılık bakımından son yıllarda gelişme göstermiştir. Büyük baş hayvancılık, küçük baş hayvancılık ve balık çiftlikleri bulunmaktadır.
Milas ta ekonomik bir gelir kaynağı olan tarla balıkçılığı çevresel bir sorun olmaktadır. Ekonomik getirisinin tarımsal üretimden daha yüksek olması nedeniyle, tarımla uğraşan kesim tarafından(Ekin Ambarı Köyü) daha çok tercih edilen bir sektör olma yolundadır. Deniz kıyılarına yakın yerlerde tuzlu su balıkçılığını gerçekleştirmek amacıyla oluşturulan havuzların doldurulması için, yeraltı sularının çekilmesi, tatlı su balıkçılığı amacıyla da göl ve akarsuların kullanılması söz konusu alanlarda kuraklık ve çölleşme riskini arttırmaktadır. Yer altı suları, yarı kurak bir iklime sahip bölgedeki, tarım arazilerinin sulanması açısından oldukça önemlidir. Havuzları doldurmak için kullanılan suların bir kısmı Bafa Gölü’nü besleyen sulardan temin edilmektedir. Bu durum göldeki canlı dengesin, bozmakta, türlerin yok olmasına neden olmaktadır.
Tarımsal üretime başka bir tehdit ise golf sahalarının Milas ilçesinde var olmasıdır.
Bölge çevresinde bulunan kömür rezervleri yatırımcıların dikkatin çekmiş ve yakın zamanlarda Yatağan Termik Santrali, Yeniköy ve Kemerköy Termik Santralleri kurulmuş ve Ege Bölgesi’nin enerji ihtiyacının bir bölümünü karşılamaya başlamıştır. Tesisler pek çok kişiye iş imkânı sağlamakta, ekonomik kalkınmaya büyük olanak vermektedir.
İklimin olanak sağladığı önemli bir tarımsal üretim de arıcılıktır.


BURCU SUNGUR
20070332039

ekin-bireysel-sentez

Milas ilçesi, Muğla ilinin batısında yer alır. Kuzeyini Söke, Koçarlı, Çine; doğusunu Yatağan ve Muğla; batısını Bodrum çevreler. Muğla ilinin ikinci büyük yerleşmesidir. Sodra Dağı’nın eteklerinde kurulmuş olan bir ova yerleşmesidir.Kentin kuruluşu, M.Ö. 1000’lere uzanmaktadır. Kent sırasıyla Karia, Bizans, Selçuklu, Menteşe beyliği ve Osmanlı Uygarlıkları’nı yaşamıştır. Milas, Karia Medeniyeti’ne başkentlik yapmış, ilçe genelinde 27 antik kent bulunan, ilçe merkezinde de 1. Ve 3. Derece arkeolojik sit alanlarına ve yaklaşık 180 civarı tescilli yapıya sahip olan tarihi bir kenttir. Merkezdeki 1. Derece sit alanlarında yapılaşma olmamalıdır.3. derece sit alanlarında ise koruma imar planı raporunda belirlenecek olacak şartlar haricinde yapı yapılmamalıdır.Merkezdeki Hacı İlyas, Burgaz, Şevketiye Mahalleleri tarihi kent dokusunun görüldüğü, sokaklarının ve iki katlı geleneksel yapılarının korunması gereken mahallelerdir. Kat yüksekliklerine dikkat edilmelidir. Atıl halde bulunan evlerin yıkılmaması, bakımının yapılması için işlevlendirilmeleri önerilebilir. Milas’taki Hacı İlyas, Demirciler Meydanı gibi meydanların yapılaşmaya açılmış olmaları; insanların karşılaşacağı, toplanacağı mekanların ortadan kalkması demek olduğu için sorundur.
Milas ilçe merkezi düz,alçak ova üzerindedir. Etrafında ise dağlık ve tepelik araziler, platolar yer almaktadır. Kent merkezinin batısındaki Sodra Dağı’nda yerleşim ulaşım ve ekonomik faaliyetlerin zorluğu, hava şartlarının olumsuzluğu ( kar, tipi) gibi nedenlerle tercih edilmemektedir. Ancak 80li yıllardan sonra kurulan ,planlanan sitelerle, kentin gelişiminin Sodra Dağı yönüne kaydırılması amaçlanmaktadır. Kent Sodra Dağı eteklerinde olduğu ve ova yerleşimi olduğu için çukurda kalmaktadır. Hava akımı yetersiz olduğu için de bu durum hava kirliliğine yol açmaktadır.
Milas’ta hava sirkülasyonunun sağlanamamasından ve kışın kömürün yakacak olarak sık kullanılmasından kaynaklanan hava kirliliği en önemli çevre sorunudur. Yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelinmelidir.Güneş enerjisi bir alternatif çözüm olabilir. Katı atık depolama ve çöp öğütme tesisinin olmaması da en önemli çevre sorunlarından biridir.
Kentin gelişme yönü, batısında Sodra Dağı, doğusunda Milas Ovası gibi coğrafi eşikler olmasından dolayı, kuzey- güney yönüdür. 1980 sonrasında kent yağ lekesi şeklinde kontrollü büyüme göstermemiş, yatırımlar doğrultusunda kısa sıçramalar şeklinde büyümüştür.Kentin kuzeyindeki hastane, Labranda suyu şişeleme fabrikası, yapılması planlanan organize sanayi bölgesi, bu sıçramalı büyümenin örnekleridir.
Milas ovası, 1. Ve 2. Derece tarım topraklarına sahiptir.Tarım topraklarındaki zeytinlikler Milas ekonomisinin temel taşlarındandır. Tarla balıkçılığı da yapılmaktadır. Ancak yer altı sularının çok fazla kullanılması nedeniyle tarla balıkçılığı ekolojik açıdan zararlıdır. Tarımda çalışan nüfus yıllara göre azalmıştır.Ovanın bir kısmı yapılaşmaya açılmıştır. Bu durum diğer tarım topraklarını da tehdit etmektedir. Ancak ova ekolojik anlamda risk taşıdığı için yapılaşmaya açılmamalıdır. Sağlam değildir.Yumuşak, sulu bir toprak yapısına sahiptir.

MİLASSSS

2008 yılı nüfus sayımları sonucu 123.501 ilçe geneli nüfusu ile Milas Muğla’nın en yüksek ikinci derece nüfusa sahip ilçesidir. 1970 yılından sonra Etibank Yer altı Maden işletmeleri açıldıktan sonra nüfus artmaya başlamıştır. Milas’ın 1970 yılından sonra aldığı göçler çarpık kentleşmeye neden olmuştur. Yapılan nüfus projeksiyonuna göre 2025 yılında ortalama 80.000, ilçe genelinin ise 140.000-150.000 olacağı hesaplanmıştır. 2025 yılında artan nüfus ile birlikte Milas’ta yaşayanların barınma, istihdam, altyapı ve donatı ihtiyaçlarının karşılanarak mevcut değerlerin sosyal ve ekonomik açıdan korunması ve potansiyellerin saptanarak değerlendirilmesi gerekmektedir.
Tarih boyunca önemli bir yönetim merkezi durumunda olmuştur. Milas’ta Yahudi, Rum ve Levantenlerin yaşadığı bilinmektedir. Tarihi dokusu incelendiğinde Milas zengin bir kent olmasına karşın eski evler ve konaklar korunamamıştır. Damboğaz, Alatepe, Kultak köylerinde tarihi alan çalışmalarının yapılmasına rağmen bir çok tarihi değerin korunamamış ve turizm ve yürüyüş sporları açısından potansiyele sahip olan Uyku Vadisi için henüz bir çalışma yapılmamıştır. Tarihi kent meydanları değerlendirilememiş ve yapılaşmaya açılmıştır. 2010 yılında restorasyon çalışmaları planlanmaktadır. Arasta ve Han restorasyonları, sokak ve meydan düzenlemeleri yapılması düşünülmektedir.
Milas, Sodra Dağı’nın eteklerinde ve Milas Ovası’nın yanında konumlanmıştır. Milas ovası alüvyonlu topraktan oluşmaktadır. Ilıman iklim yapısı ve sahilin etkisiyle verimli tarım arazilerinin bu alanda konumlanması ve sıvılaşma ve deprem risklerine rağmen yapılaşmaya açılmıştır. Bu araziler yapılaşma sonucu yok olmuştur. Kentleşme ile birlikte ve tarımda değişen politikalar sonucu getirilen sınırlamalarla tütün ve pamuk üretiminden uzaklaşılmıştır. Bafa Gölü ekolojik olarak flora ve faunasıyla doğal sit alanı ve tabiat parkı niteliğine sahiptir. 231 çeşit kuş türü barındırmaktadır. Jeotermal enerjiyle ısınma potansiyeline sahiptir. Turizme uygun olmasının yanında korunarak gelecek nesillere aktarılmalıdır.
Güneşlenme, eğim ve rüzgar analizleri sonucu yerleşilebilir bölge kentin kuzeyidir. Sokakların konumlanışı, kuzey rüzgarından faydalanabilecek şekilde değildir. Hava kirliliği yakıt olarak kömür ve odun kullanılması nedeniyle özellikle kışın çok fazla görülmektedir. Kent içi hava kanalları oluşturulmalıdır. Mevcut yapılaşmaya bakıldığında ise kentin kuzeyi yeterli talep görememektedir. Konutların boş olduğu saptanmaktadır. Milas’ın kuzeyindeki mahalleler Güneş, Burgaz ve Aydınlıkevler mahalleleridir. Ulaşım ve altyapı açısından en kötü durumda olan mahalleler olarak saptanmıştır. Ovaya yerleşmeyi engellemek için yeni gelişme bölgesinin kuzey olarak belirlenmesine karşın altyapı ve donatı eksikliği nedeniyle çekiciliği oluşturulamamıştır. Aydınlıkevler mahallesi gelir bakımından Cumhuriyet Mahallesin’den sonra en yüksek gelire sahip olmasına rağmen bu mahallede yaşam kalitesi düşüktür. Ticari kullanım sokağı işgal etmiş durumdadır. Milas’ın genelinde olduğu gibi kuzeyde de rekreasyon eksikliği görülmektedir. Kentin kuzeyinde ev sahipliği en düşük seviyededir. Aydınlıkevler mahallesinde oturanların bu mahalleyi seçme nedenleri genellikle işe yakınlıktır. Dinlenme-eğlence alanları, ulaşım, altyapı, yeşil alan eksikliği, eğitim ve sağlık birimlerine uzaklık kentin kuzeyinin gelişmesine engel teşkil etmektedir. Merkezde ise donatı ve ticari alanların, idari tesislerin merkezde konumlanmış ve yoğunlaşmış olması ciddi bir otaopark ve yetersiz yol sorununu oluşturmaktadır. Ayrıca artan nüfus ile birlikte altyapı özellikle kanalizasyon sorunu gündemdedir. Cumhuriyet Mahallesi refah düzeyi en yüksek olan mahalledir.
Milas genelinde tarım sektörü, merkezde ise hizmet sektörü etkindir. İşgücü ve istihdam yapısına bakıldığında Türkiye genelinde olduğu gibi işgücü oranı istihdam oranından daha fazla artış göstermekte, birbirini dengelememekte ve işsizlik sorunu oluşmaktadır. Proje aşamasında olan organize sanayi bölgesinin bu sorunu büyük ölçüde çözeceği düşünülmektedir. OSB’nin Milas Devlet Hastanesi’nin yanında konumlanması, yapılması tasarlanan alanın %20-40 eğimde olması yer seçimi açısından olumsuz olmasına karşın toprak niteliği açısından verimli topraklar olmaması nedeniyle olumlu karşılanmaktadır. OSB gelişme yönüne katkı sağlayarak göçü çekeceği düşünülmektedir. Arıtma tesisleri ve gerekli altyapı çalışmalarıyla desteklenmesi gerekmektedir. Balık, zeytin ve seramik (beyaz maden) üretiminin yapılması hedeflenmiştir.
Günümüzün değişen koşulları ve beslenme konusunda halkın giderek bilinçlenmesi ile organik tarım ürünleri tercih edilmeye başlanmıştır. Milas’ta tarım sektöründe zeytincilik temel geçim kaynağıdır. Tarım’da organik üretimin yapılması ve ürünlerin paketlenerek ihraç edilmesi ekonomik döngüye büyük katkı sağlayacaktır. En iyi 10 pazardan biri olan ve bölge içinde ilgi gören salı pazarı, organik ürünleri sergilemek için önemli bir pazar niteliğindedir.
Sanayi sektöründe gıda, maden ve enerji sanayi en fazla istihdam sağlayan sanayilerdir. Gıda sanayi Söke yolu üzerinde konumlanmıştır. Ulaşım ve ham maddeye yakın olma isteği bu bölgeye zeytin firmalarını çekmiştir. Ancak dağların arasında olması ve hakim rüzgarı yeterli alamamaı nedenyle hava kirliliğine neden olmaktadır. Kentin kuzeydoğusunda ise maden sanayi bir bölge oluşturmaktır. Feldspat ve mermer Güllük Limanı üzerinden deniz yoluyla İtalya, Rusya ve İspanya’ya ihraç edilmektedir. İnşaat sanayisinde büz parke üretimi yapılmaktadır. Alatepe ve Kultak Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırı içinde olmasına rağmen bu alanda zeytin sanayi bulunmaktadır. Halı üretimi risk altındadır. Labranda su tesisi sayesinde Milas suyunu markalaştırabilmiş ancak pazarlanması ve dağıtımı yapılamamıştır. Henüz en değerli kaynağı olarak tanımlanabilecek zeytin için bir markalaştırma söz konusu değildir.
ÖYKÜ ÖZAYDIN

bireysel sentez raporu

SENTEZ RAPORU

Milas genelinde kırdan kente olan ve yoğun göç nedeniyle kentsel hizmetler , donatı alanları , altyapı yetersiz kalmaktadır.Milas geneline baktığımızda çalışan nüfusun büyük çoğunluğunu tarımla uğraşan işgücü olsa da kent merkezine baktığımızda en fazla işgücü hizmet sektöründe olmaktadır.Milas’da pamuk ve tütüne yatırım yapılmaması zeytinciliğe dönük üretimin yoğunlaşması ama zeytinyağında markalaşma sağlanamayıp zeytinyağı üretiminin sadece küçük imalathanelerde yapılıyor olması kırda sosyal donatı alanlarının eksik olması dolayısıyla yaşam kalitesinin düşük olması nedeniyle kırdan kent merkezine yoğun bir göç vardır.İlçenin milli gelirden aldığı payın giderek artmasıyla beraber mevcutta eksik olan donatı alanlarının yetersizliği artacaktır , hizmet sektörüne yığılım fazlalaşacaktır,farklı mekan kullanımları başlayacaktır.

Milas’ta ciddi boyutlarda altyapı ve donatı alanı eksikliği ve dengesiz dağılımı söz konusudur , dengesiz dağılan sosyal donatılar –ticaret alanları , altyapı sorunları ; sosyal mekansal ayrışmalara sebep olmakta nüfus yoğunluğu arasında mahalleler arasında önemli farklılıklar yaratmaktadır.Nüfus yoğunluğu en fazla olan Gazipaşa , Hisarbaşı , Hacıilyas mahalleleri merkezde bulunan ticaret alanının ve hizmet sektöründe çalışanların yoğun olduğu mahallelerdir , bu mahalleler eğitim donatıları açısından merkez olsalar da düzenlenmiş yeşil alanlar olarak standartların çok altında kalan yerleşim yerleridir.Merkezde ticaret alanlarının ve eğitim donatıların çok fazla yoğunlaşması ve merkezdeki yol kalitesinin kötü olması merkezin taşıma kapasitesinden fazla ulaşım talebi oluşmaktadır. Hane halkı anketleri ve sokak çizelgelerinden edinilen bilgilere göre ilçede düzenlenmiş otopark çok fazladır bunun en çok eksikliğinin görüldüğü yerleşim alanı merkez bölgesidir.Kentin kuzey bölgesi ise eğitim donatıları açısından yetersiz kalan , yollarının eğilimli olduğu ve boş konutların en fazla olduğu bölgedir.

Güllük'te bir adet yükleme boşaltma limanı bir adette yat limanı bulunmaktadır. Güllük limanı bölgeyi dış pazara açmaktadır. Bodrum Milas Havaalanına yakın olması bir avantajdır. Böylece dış ticaretle bağlantılar güçlendirilebilir. Dış ticaretle bağlantıların güçlenmesi Milas’ta ticaret sektöründe çalışan işgücünün artmasına neden olabilir.

Isınma için kömür ve odun kullanılması hava kirliliği yaratmakta, doğal çevreye zarar vermektedir.Zarar gören doğal çevre gittikçede rekrasyon alanları dittikçe azalmakta yerel halkın sağlığı kötü etkilenmekte ve yaşam kalitesi düşmektedir.

Atatürk Bulvarı bulvarın iki tarafını keskin hatlarla bölmekte ve bulvardan geçişin güvenliksiz olması nedeniyle karşılaşma alanlarının azaltmaktadır.Kent merkezinde buluşma alanları ve meydan eksikliği ticari tesislerle doldurulmuş halkın karşılaşma alanlarını azaltmaktadır , buna yerel halkın örgütlenme düzeyini dolayısıyla planlama sürecine katılımını azaltan bir etmendir.Toplanma alanlarının ve peyzaj düzenlemesi az olan yaya yollarının azlığı yerel halkın yollarda toplanması yaya güvenliğini azaltmaktadır.

Orta yaş ve yaşlı nüfusun arttığı ve doğum oranlarının azaldığı çıkan nüfus grafiklerinede görülmektedir , bu durum artan yaş grubuna yönelik donatı alanlarının yapılmasını gerektirmektedir.

Peyzaj düzenlemesi en iyi olan Hayıtlı mahallesinde kişi başına düşen park ve çocuk oyun alanı Milas geneli baz alındığında yüksektir; peyzaj düzenlemesi en kötü olan Burgaz Mahallesinde kişi başına düşen park ve çocuk oyun alanı Milas geneli baz alındığında düşüktür.

Sit alanları genişletilmeli ve yeni yerleşim yerleri sit alanlarına zarar vermeyecek şekilde kat yükseklikleri engellenmeli , eksikliği hissedilen sosyal alanlarla etkin olarak kullanılmayan açık hava müzelerinin bağlantısı kurulması sit alanlarının korunmasını sağlayacaktır.

Kaliteli bir yaşam çevresi ve kent dokusu; yapılar, ulaşım olanakları ve açık ve yeşil alanlar arasındaki dengeli bir mekansal ilişkinin sonucudur. Dolaşım, Açık kamusal alanların tüm kent çapında kesintisiz olarak devam etmesi; yaya hareketine düzenli şekilde olanak tanıması bir kentin kullanılması, kullanıcıları tarafından sahiplenilmesi ve donatı alanlarının da birbirleri ile ilişkilerinin kurulması açısından önemlidir.Bu sebeple Milas İlçesinde donatılar arası iletişim ve bağlayıcı akslar kurulmalıdır.Bu sayede donatı alanları çekim merkezi haline gelecektir.Donatı alanları ve bağlayıcı aksların kurulduğu yerler kentin gelişimini belirlebilir ve ova yerleşimini engellebilir.

FATMA GÜL ERYILDIZ

Milas- Bireysel Sentez (Gözde MERMER)

Muğla’nın Fethiye’den sonra en büyük ilçesi olan Milas, Sodra Dağı eteklerine kurulmuş, bir ova yerleşmesi özelliği göstermektedir. Dağ doğal bir sınırlayıcı etken olmuştur ve yapılaşmayı bir anlamda engellemiştir.

Milas kenti tarihinde pek çok ulusun yerleşim yeri olmuştur. Bu nedenle farklı kültürlerin bir arada bulunduğu zengin bir geçmişe sahiptir. İlçe sınırlarında 27 farklı antik sit alanı bulunmaktadır ve Türkiye sınırlarında en fazla antk sit alanın bulunduğu bölgedir. Pek çok tarihi kalıntı, geçmişin izlerini taşıyan ve bugüne kadar korunabilmiş evleri, çarşısı vb özellikleriyle turist çekmektedir. Kent merkezinde, beldelerinde ve yakın çevresinde tarihi pek çok alan bulunmakta ve çekiciliği arttırmaktadır.

Milas’ı çekici kılan başlıca özellikleri; tarihi yapısı, coğrafik konumu ve özellikleri, Bodrum’a yakın olması, İzmir-Söke Karayolunun güzergahında bulunması vb.

Milas ilçe nüfusu 120 Bin 508, kent merkezi nüfusu 48 bin 896 olarak bilinmektedir. 2025 yılı için yapılan nüfus projeksiyonu sonucunda ilçe bazında nüfus 160.000’e kent merkezi ise 70.000 civarı olarak hesaplanmıştır. Nüfus artışı berberinde yeni konut alanları ihtiyacı, yeni iş alanları ihtiyacını da beraberinde getirecektir.

Bodrum’a yakın olması avantaj olarak görülürken kimi zaman dezavantaja da dönüştüğünü söylemek mümkündür. Milas’ı bilmeyen pek çok turist Bodrum’a giderken bu bölgeyi fark etmemektedir.

Milas bulunduğu coğrafya itibariyle maden yatakları açısından da oldukça zengin bir ilçedir. Zengin mermer yatakları, tarih boyunca Milas için önemini korumuştur. Aynı zamanda sahip olduğu alüvyonal toprak ve aktif fay hatlarının bulunması sebebiyle belirli bölgeler yapılaşma açısından tehlikelidir.

Milas ilçesinde flora fauna varlığı açısından da oldukça zengindir. Kent merkezinde var olan bitki ve hayvan varlıklarının yanı sıra, büyük bir çoğunluğu çeşitli örgütlerce koruma altına alınmış özellikli alanlarda da canlı türleri yaşamlarını devam ettirmektedir. Milas için en önemli sulak alan olarak değerlendirilen Bafa Gölü pek çok canlının yaşam alanıdır. Plan aşamasında yapılacak her müdahale öncesinde burada yaşayan canlılar da hesaba katılmalı, özellikle nesli tehlikede olan canlı türlerinin yok olmasını tetikleyici etkilerden kaçınılmalıdır.

Çevre sorunları açısından baktığımızda ekonomik getirisi yüksek olan tarla balıkçılığı, verimli tarım arazileri üzerinde bir tehdit (Kuraklık ve çölleşme gibi) oluşturmaktadır.

Milas ilçesi geçmişte olduğu gibi bugün de zeytincilik açısından önemli bir yere sahiptir. Ancak bu ürünün pazarlanmasında ve tanıtımında yer yer yetersiz kalındığı bilinmektedir. Giderek değişen yaşam koşulları, ihtiyaçların değişmesi-çeşitlenmesi, verimli tarım alanlarının kimi zaman yapılaşmaya açılması şeklinde bertaraf edilmesi Milas’ta zeytinciliğin eskisine oranlar önemini yitirmesi anlamına gelmektedir.

Bulunduğu coğrafi konum itibariyle ilçede Akdeniz iklimi hâkimdir. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlıdır. Yazın sıcaklıkların ciddi artışlar gösterdiği dönemlerde orman yangınları olmakta, verimli araziler bu şekilde de yok olmaktadır.

Yaşam kalitesinin günden güne iyileşmesi, göç alma açısından Milas’a çekicilik katmaktadır. Yakın çevresinden kimi zaman da Türkiye’nin çeşitli bölgelerinden göç almaktadır. Nüfusun giderek artması (hem göç yoluyla hem de doğal artışlarla) devam etmektedir. Göç olgusunun doğurduğu olumsuz sonuçların başında kaçak yapılaşma, gecekondu yapımı söylenebilir.

Milas merkez içerisindeki arz talep dengesine bakacak olursak; konut yapım talepleri güneye, arz kuzeye yönlendirilmiştir.

Kentte organize sanayi bölgesi için seçilen alan eğim açısından uygun değildir.

Kentteki ulaşımda yer yer sorunlar bulunmaktadır. Toplu ulaşım aksı bütün bölge ihtiyacını karşılayabilecek nitelikte değildir. Kent merkezinde Burgaz Mahallesi ulaşım ve altyapı sorununun en yüksek olduğu mahalledir ve aynı zamanda gelir seviyesinin en düşük olduğu mahalle de burasıdır.

Milas sınırları içersinde bir havaalanı bulunmaktadır. Ancak daha çok Bodrum’a geçişler için kullanılmakta, Milas’tan ziyade Bodrum’a hizmet vermektedir.

Güllük limanın varlığı Milas için büyük bir avantajdır. Liman sayesinde uluslar arası ticaret yapılabilmektedir. Bunun da ekonomiye katkısı göz ardı edilemez. Ancak ciddi bir kirlilik yaratmakta ve burada yaşayan canlılar için tehdit oluşturmaktadır. Örnek verecek olursak nesli tükenmekte olan Akdeniz Fokuna zaman zaman bu bölgeler rastlanmaktadır. Kirliliğin artması zaten nesli tükenmekte olan bu ve buna benzer canlılar için büyük tehdit oluşturmaktadır.

Alan gezisi sırasında tespit ettiğimiz bazı sorunlar –hane halkı anket dökümleri, mülakatlar, gözlemler- (örneğin rekreasyonel alan eksikliği) belediyenin gündemine alınmış ve sorunlarının çözümlenmesi için adımlar atılmıştır(seyir terasları gibi).

Gözde MERMER

20070332013

Milas'a Dair

Milas kenti konum itibariyle geniş ve verimli bir ova yerleşmesidir. Sodra Dağı ve Milas Ovası kenti sınırlayıcı olgulardır. Kentte yerleşim Sodra Dağı eteklerine doğru akış gösterirken; artan konut ihtiyacı nedeniyle 1990 yılında Milas Ovası’nın imara açılışından sonra ovaya doğru yayılmıştır. Ova bölgesi aynı zamanda tarıma elverişli toprak yapısına sahiptir. Bu bölgenin yapılaşmaya açılışı sonrasında tarım arazilerinde azalma söz konusu olmuştur. Fakat bu bölgenin deprem riski taşımasından dolayı 1999 yılında bu karar iptal edilmiş ve yerleşim aksı kooperatifleşme ile kuzeye doğru yayılma göstermiştir. 1980’lerde termik santralin kurulumundan dolayı doğan işgücü ihtiyacı ile kent ve çevresinde yoğunlaşmalar söz konusu olmuştur. Göçler sonucu kentin kuzeyi ve batısında ciddi nüfus artışları gözlenmiştir.

Tarım arazilerindeki azalış nedeniyle tarımda çalışan nüfus da yıllara göre azalış göstermiştir. Bu azalış zamanla tarımda negatif ivme ile artan verimliliğe, sonrasında ise azalan verimliliğe sebep olabilir. Verimli toprakların kaybedilmemesi, korunması ve verimliliğin artışının sağlanması kentin kalkınması için önemli olmakla birlikte temel sektör olan tarım sektörünün ayakta kalmasını sağlayacaktır. Devlet politikalarının nüfusu kırda tutmaya yönelik olması gerekmektedir. Milas ilçesindeki Sarıçay üzerinde bulunan Geyik ve Akgedik barajları ile içme suyu temini ve tarımda sulama için önemlidir.

Kent ekonomisinde zeytincilik oldukça önemlidir. Kent bu hususta tarıma dayalı sanayiyi geliştirmek adına önemli bir potansiyele sahiptir. Ayrıca kentte turizmin tarımın yerini alması söz konusudur. Böyle bir olası durumda turizmden kısa zamanda daha fazla kar elde edilecek olması olumlu bir faktör olarak görülse bile bir tarım kenti için olumsuz sonuçlar doğuracağı göz ardı edilmemelidir.

Kentte bulunan hava limanı Türkiye’de ulaşım politikalarını destekleyen önemli bir etken durumundadır aynı zamanda kent ekonomisine de önemli ölçüde girdi sağlamıştır. Fakat kente insan akışı çevre ilçelere oranla oldukça azdır. Bir diğer etken olarak ele alacağımız Güllük Limanı kent için önemli bir yatırım kaynağı ve kentin ithalat-ihracat kapısıdır.

Kente kurulması düşünülen organize sanayi bölgesi de kent ekonomisine katkıda bulunacaktır. Fakat yer seçimi konusunda hassas davranılmalı; sanayinin getireceği olumsuz koşullar göz ardı edilmemelidir. OSB kente istihdam yaratacak aynı zamanda da kette var olan tarım ve maden hammaddelerinin de işlenmesine olanak sağlayacaktır. Bunun yanı sıra konum itibariyle hastanenin yanında oluşu; sağlanacak istihdamla kente akacak nüfusu kaldırabilecek kapasitede konut alanları ve kentsel hizmetlerin olmayışı gibi sorunsalları aşmak için çözümler getirilmelidir.

Kentte yoğun nüfustan dolayı konut alanları fazladır ve bu yoğunluğu karşılayabilecek düzeyde donatı alanları bulunmamaktadır. Kentin; mevcut durumunda bile donatı alanları yetersizken buraya yapılacak olan yatırımlar sonucu kente ayrıca nüfus akışı söz konusu olacağı için bu yetersizliklerin giderilmesi ve kent genelinde kaynakların eşit dağılımının sağlanması gerekmektedir.

Büşra CİZRELİOĞULLARI

20070332003

Hande Gür-MİLAS BİREYSEL DEĞERLENDİRME

Tarihi bir kent merkezine sahip olan Milas’ta tarihi kent merkezinden yerleşim toplumsal ihtiyaçların değişmesi, göç gibi nedenlerle zamanla Sodra Dağı’na ve ovaya doğru gelişmiştir. Milas’ta ve yakın çevresinde olan iş imkanları buranın göç almasına neden olmaktadır. Göçle gelen insanlar genellikle Sodra Dağının eteklerine Gümüşlük ve İsmetpaşa Mahallelerine yerleşmişlerdir. Gümüşlük Mahallesinde, Gümüşkesen Anıtının hemen arkasında plansız yapılaşmalar görülmektedir. Milas’ta tarihi doku ile plansız yapılaşma iç içedir. Aynı zamanda tarihi meydanlar da talepten dolayı, yapılaşmaya başlamış, gerektiği gibi korunamamıştır.
Verimli bir ovaya sahip Milas’ta konut talebi ovaya doğru olmakta, yerleşim ovaya doğru gelişmektedir. Ovada kurulu olan Cumhuriyet Mahallesi’nde yaşam kalitesi yüksek, apartmanlar ve bahçeli siteler bulunmaktadır. Bu durum ovaya talebi doğurmaktadır. Cumhuriyet Mahallesinin yanındaki Emek Mahallesinde ise küçük sanayi sitesi bulunmakta ve aradan geçen Atatürk Bulvarı sosyal ve mekansal bir ayrışıma neden olmaktadır.
Ovaya olan yerleşim yönünü kuzeye çekmek adına çeşitli adımlar atılmış, ancak ulaşım altyapı gibi nedenlerle konut talebi kuzey yönünde olmamıştır. Kentin kuzeyinde genellikle bireyler kirada oturmakta, o bölgen ev almayı tercih etmemişlerdir. O bölgedeki küçük sanayi sitesinde çalışanlar genellikle Aydınlıkevler Mahallesinde ikamet etmektedir. Hemen yanındaki mahalle olan Burgaz Mahallesinde ise, Milas geneline göre daha düşük gelirli bireyler ikamet etmektedir. Buradaki altyapı oldukça kötüdür, ancak belediye çalışmalara başlamıştır. Aydınlıkevlerde daha çok apartmanlar ve kooperatifler var iken, Burgaz Mahallesinde daha çok 2 ,3 katlı müstakil konutlar bulunmaktadır. Aynı zamanda bu mahallede Türkiye’nin doğusundan göç edenlerin yaşadığı bir bölge vardır. Mahallede, mekansal bir ayrışma ve etnik kökenle ilgili bir kapanıklık yaşanmaktadır. Kentin kuzeyindeki diğer bir mahalle ise Güneş Mahallesidir. Bu mahallede Aydınlıkevler Mahallesi gibi yeni gelişim bölgesidir. Ancak talep görmemektedir. Bunun sebeplerinden biri de kentin kuzeyinde altyapı ve ulaşım eksikliğinin yanında, donatı eksikliğinin de olmasıdır.
Sıkışık organik dokusu, dar sokakları, yığma binaları, antik dönemden kalan kalıntıları, Osmanlı Döneminde ve Menteşe Beylikleri Döneminde yapılan sivil mimari örnekleri ile kent merkezi önem taşımaktadır. Tarihi kent merkezi zamanla yer yer korunamamış, nüfusun artmasıyla baskılara maruz kalmıştır. Milas ekonomisinin gelişmesi için çeşitli alanlarda iş imkanı sağlanmak istenilse de, bu Milas’ta nüfus artışına sebep olacaktır. Bu durum karşısında tarihi kent merkezi, fazla göçle birlikte daha çok zarar görebilir. Milas’ta Bir tarafta Milas’ın tarihi dokusu, geleneksel Milas tipi evleri, diğer bir tarafta büyümek gelişmek isteyen bir kent olgusu olarak karşımıza çıkmaktadır. Burada kentin bir seçim yapması gerekebilir. Büyümek ve gelişmek kentin ekonomisine katkı sağlasa da kentin gelenek ve göreneklerinden, kendine özgü değerlerinden uzaklaşması ile sonuçlanabilir.
Bir kısmı Milas ovasına kurulu olan Milas’ta homojen bir tarım faaliyeti bulunmamaktadır. Zeytincilik adına önemli bir potansiyele sahip Milas’ta, bu potansiyeli değerlendirememekte, sadece zeytinyağı elde edilmekte, şişeleme yapabilecek bir fabrika bulunmamaktadır. Kent merkezinde olmayan bir fabrika ile zeytin potansiyeli kullanılabilir. Bu sorun benzer bir şekilde Labranda suları içinde yaşanmaktadır. Markalaştırılsa da reklamı yeterince yapılmamıştır. Bununla birlikte Milas’ta tekstil ve giyim ihtiyaçları da Milas dışından karşılanmakta, kentte bu alanda bir üretim ve iş imkanı bulunmamaktadır.

BENGİSU ERTEK’İN BİLDİKLERİNİN BİR KISMI

Milas, kentin tarihi dokusunu oluşturan merkez kısımlarının etrafına yayılmış, geniş bir kenttir. Kentin büyümesini ve gelişimini etkileyen faktörler; coğrafi konumu (Sodra Dağı ile ova arasında kalmış olması), istihdam olanakları (termik santraller, üniversite, hastane gibi, Bodrum’a yakınlık), istihdam olanaklarının kente çektiği göç (özellikle Türkiye’nin doğusundan) ve konut ihtiyacıdır.
Milas yakın çevresinde ve kent merkezinde, antik kalıntılar, çeşitli dönemlerde yapılmış evler bulunmaktadır. Milas’ta tarih boyunca 27 irili ufaklı kentin kurulduğu sanılmaktadır. Kent merkezinde 182 tane tescilli bina bulunmaktadır. Bu yapıların çoğunun iyi ve orta halde olduğu tespit edilmiştir.
Milas’ın batısı Sodra Dağı’nın eteklerinde, güneydoğusu da ovada kalmaktadır. Milas’ın ova kesimi alüvyonlu ve verimli topraklara sahiptir fakat deprem riski taşımaktadır. Dolayısıyla yapılaşmaya uygun değildir. Belediye de imar yasağı getirmiştir. Ancak şu an Milas’taki yüksek yapıların çoğu kentin ova kısmındadır. İleri mühendislik bilgileriyle ova kısmı yerleşime açılsa bile, verimli topraklar harcanacağı için ova yerleşimi dikkatlice düşünülmelidir. Ova kısmı günümüzde yoğun talep görmektedir. Bunun sebebi kentsel hizmetlerin iyiliği ve merkezi konumudur. Sodra Dağı’nın etekleri ve kentin kuzeyi ise belediyenin yapılaşma için uygun gördüğü alanlardır. Kentte talebin çekilmeye çalışıldığı Aydınlıkevler ve Burgaz Mahalleleri kentin en çok boş hane bulunan mahallelerindendir. Ancak eksik kentsel hizmetler ve güvenlik problemleri nedeniyle bu bölgeler talep görmemektedir. Arz ve talep arasındaki bağlantının kurulması için, kamu ve özel sermayenin işbirliği yaparak bölgelerde belirlenen sorunların çözülmesi ve gereken iyileştirilmelerin yapılması gerekmektedir.
1980’li yıllarda termik santrallerin açılması gibi yatırımlar sonucunda kent ve çevresinde işgücü ihtiyacı artmış, kente göçler devam etmiştir. Göçler merkez dışındaki mahallelerin gelişimlerini arttırmış ve kentin kuzeyi ve batısında ciddi büyümelere neden olmuştur. Milas benzer ilçelerle kıyaslandığında, Milas’ın emlak değerlerinin diğer ilçelerden yüksek olduğu görülmektedir. Bunun sebebi bahsedilen iş olanaklarıdır.
Göçler (düşük fiyatlı konut ihtiyacı) ve kentin güneydoğusunun aşırı değerlenmesi kentte farklı gelir gruplarının yoğunlaştığı farklı bölgelerin oluşmasına neden olmuştur. Düşük gelirli kesimin yoğunlaştığı yerlerden biri açılan yeni yolların etkisiyle son yirmi yılda Milas’ın batısında kurulan plansız yerleşmelerdir. Diğerleri ise özellikle Aydınlıkevler, Burgaz Mahallerindeki konutlardır( Akkent Sitesi örnek olabilir). Cumhuriyet, Hayıtlı ve Merkezdeki Mahallelerde ise; daha yüksek gelirli insanlar yaşamaktadır.
Milas’ta konutta kişi başına düşen alan ortalama 30 metrekaredir. Bu büyüklük standartlarla ve ülke geneliyle kıyaslandığında yeterli olduğu saptanmıştır. Açılacak yeni konut alanlarında bu sayının minimum değer olarak alınması gerekmektedir.
Kent genelinde tarım en önemli gelir kaynağıyken, örgütlenerek satış yapamayan köylüler artık ancak kendileri için tarım yapmaktadırlar. İş ihtiyacını ise artık hizmet sektörü karşılamaktadır. Fakat köylerde hala tarla balıkçılığı ve hayvancılık yapılmaktadır.
Milas’ın ticaret merkezi Arasta’dır. Arasta tarihi yapıların yoğun olduğu bir alandır. Ayrıca Milas’ın kimliğinin önemli bir parçasıdır. Milas’ta ticaretin yoğun olduğu bir diğer yer ise; Salı pazarıdır. Salı pazarı kentlinin alışveriş ihtiyaçlarını karşıladığı gibi, çevre ilçelerin de alışveriş ihtiyaçlarını karşılamaktadır. Aynı zamanda Milas’ın turizmi için bir katkı sağlamaktadır.
Milas için önemli olabilecek ekonomik potansiyelleri zeytincilik, zeytinyağı ve Labranda’dır. Milas’ın ürünlerin markalaştırılması ekonomisi için faydalı olacaktır.
Kentteki çöp toplama alanı ve organize sanayi bölgesinin yer seçimleri yanlıştır. Çünkü kentin kuzeyinde kalan alanlardan hakim rüzgarlarla yapılaşmanın olduğu yerlere kirli havanın ulaşması riski vardır. Ayrıca organize sanayi bölgesi için belirlenen alanın eğimi olması gerekenden fazladır.
Milas’ın genelde tercih ettiği ısınma biçimi odun kömür sobasıdır. Odun kömür sobası çıkardığı gazlar nedeniyle çevre kirliliğine sebep olmaktadır.
20070332004

SENTEZ-ZEHRA KAZANCI

Milas iklimsel özellikleri, konumu, ulaşım kolaylığı gibi nedenlerden dolayı önemli bir yere sahiptir. Bu özellikleri kenti çekici kılmakta ve göç almasına neden olmaktadır. Turizm merkezi olan Bodrum’a yakın olması, ucuz kira değerleri gibi sebeplerle Bodrum’da çalışmak isteyenlerin ikamet ettiği bir ilçe konumundadır. Bodruma yakın olması aynı zamanda Milas halkı için de yaz aylarında istihdam sağlamaktadır. Bölgede bulunan termik santraller, mermer ve kömür ocakları iş sahası yarattığından dolayı da ilçe göç almaktadır. Aynı zamanda yatırım projeleri arasında yer alan ve eğim açısından uygun yer seçimine sahip olmayan organize sanayi bölgesi ilçeye ek bir göç getirecektir. İlçenin yoğun göç alması toplumsal çeşitlemeye neden olmaktadır.

Kentin batısında verimli ovalar bulunmaktadır. Bu ovaların imara açılmaması gerekmektedir. Çünkü; ovanın alüvyonlu topraklardan oluşması yapılaşma için uygun bir zemin oluşturmamakta, sıvılaşma ve deprem riski taşımaktadır. Aynı zamanda Milas’ın ekonomisinin %64’ünü tarım sektörü oluşturmaktadır. 1. Derece tarım toprağına sahip bu alanların tarım toprağı olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Ovayı yapılaşmaya açmamak için kentin gelişme yönünü çeşitli yatırımlarla kuzeye çekilmesi planlanmaktadır. Ancak kentin kuzeyine olan talep azdır. Talebin az olmasının sebebi kentin kuzeyinde yer alan mahallelerde kentsel hizmetlerin eksikliğinin yaşanması, ulaşım sorunu ve donatı alanlarının kentin güneyinde yoğunlaşması olabilir.

Tarihi kent merkezinde donatı alanları ve ticari fonksiyonların yoğunlaşmaktadır. Bundan dolayı kent merkezinde yeşil alan gibi fonksiyonlar yoğun yapılaşma yüzünden oldukça azdır. Ticaretin bu bölgede yoğunlaşması, tarihi bir merkez olmasından kaynaklı yolların dar oluşu aynı zamanda ulaşım sorununu gündeme getirmektedir.

Vahşi depolama alanı Burgaz Mahallesinde bulunmaktadır. 1. Derece hakim rüzgar yönünün kuzey olmasından dolayı çöp kokusu kente yayılmaktadır. Aynı zamanda artıma sisteminin olmaması çevresel kirliliğe neden olmaktadır.

Milas coğrafi değerleri, konumu ve yarattığı potansiyeller sayesinde ekonomik açıdan önemli bir yere sahiptir. Güllük Limanı, Yeniköy-Kemerköy Termik Santralleri, linyit yatakları, feldspat madeni, turizm potansiyeli, balıkçılık ve zeytincilik Milas’ın ekonomisine katkıda bulunan alanlardır. Milas’ta kültür balıkçılığı önemli yatırımlardan biridir ve kıyıların girintili çıkıntılı olmasına bağlı olarak koyların bulunuyor olması kültür balıkçılığının yapılması için zemin oluşturmaktadır. Fakat ekonomik açıdan katkı sağlaya kültür balıkçılığı çevre kirliliği yaratarak denizde yaşayan canlıların ölümüne sebep olmaktadır. Milas’da yapılan bir diğer balıkçılık türü de tarla balıkçılığıdır. Bu da ekonomik katkı sağlarken yer altı sularını kullandığı için çölleşmeye neden olmaktadır.

İlçede sanayi madenleri olarak zımpara, mermer, dolomit, feldspat, kalsit, kireçtaşı, kükürt; enerji madeni olarak ise linyit bulunmaktadır. Yük taşımacılığı için kullanılan Güllük Limanı’ndan seramiğin hammaddesi olan feldspat, zımpara taşı, kömür ve mermer ihrac edilmektedir. Düşük kaliteli kömür olan linyit, Milas’da bulunan Yeniköy ve Kemerköy Termik Santralleri’nde kullanılmaktadır. İlçede istihdam yaratan termik santraller hava kirliliği ve atık sularını denize bıraktıkları için su kirliliği yaratmaktadır.

Bodrum’a yakın olmasından dolayı Milas, turizm açısından Bodrum’un gölgesi altında kalmıştır. Tarihi değerleri yüksek olan kentin turizm açısından değerlendirilmesi ilçeye ekonomik katkı sağlarken, bölgede bulunan tarihi yapıların korunmasını da sağlar.

20070332024 ZEHRA KAZANCI

bireysel sentez

Milas ve 2025' i

Milas, doğal eşiklerin sınırladığı, pek çok doğal potansiyel ve riski bir arada bulunduran bir yerleşme yapısına sahiptir. Eğim, jeolojik açıdan riskli alanlar, 1. ve 2. Derece tarım toprakları, alüvyon birimler, depremsellik gibi pek çok unsur kentin yerleşilebilirliğini etkileyen başat faktörler olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çerçevede kentin yerleşilebilirliğini ilk olarak eğim açısından irdelediğimizde, Milas Ovası ve yakın çevresi dışında %0- 20 eğim aralığında olan bir bölge görülmemektedir. Kentin kuzeyi %20- 40 eğim aralığına sahipken güneybatısı %40- 70 eğim aralığında yer almaktadır. Kentin gelişme eğilimlerine bakıldığında ise, güneye olan talebin daha baskın olduğu gözlenmektedir. Ancak güneye olan talebin kentin kuzeyine yönlendirilmesi ve bu doğrultuda gelişme alanlarının kuzeyde yer seçimi eğimin bu bölgede yerleşilebilirlik açısından uygunluğunu desteklemektedir. Güneşlenme analizinden elde edilen çıkarımlara göre kentin sahip olduğu iklimsel özellikler açısından yerleşilmesi en uygun güneşlenme bölgesi 3. bölgedir ve bu bölgeler genellikle kentin kuzeyinde yer almaktadır. Kentte hakim rüzgar yönü de kuzeydir ve kuzeyde açılacak gelişme alanları kuzey rüzgarından faydalanacak şekilde kentin ovada kalmasından dolayı oluşan hava kirliliğini azaltacak potansiyele sahip olacaktır. Bununla birlikte kentin doğusunda kalan Milas ovası hem 1. ve 2. Derece tarım topraklarına sahip hem de jeolojik açıdan yerleşmeye uygun olmayan alüvyonlu toprakların yer aldığı bir alandır. Dolayısıyla kent, gelecekte tarımsal üretimi sona erdirip bu bölgeyi yapılaşmaya açma kararı alsa dahi bu alan alüvyonlu topraklara sahip olması özelliği ile depremsellik riski taşıyan ve asla yapılaşmaya açılmaması gereken bir bölge olarak yapılacak tüm planların en temel kabulü olmalıdır. Doğa ve iklimsel koşulların göz ardı edilerek yer seçiminde bulunan faaliyetler ise kente olumsuzluk olarak geri dönmekte ve çevresel sorunlar yaratmaktadır. Bu sorunlara en iyi örneklerden biri kentin kuzeyinde seçilen çöp depolama alandır. Kuzey rüzgarı kirli havayı ve kötü kokuyu bu alandan kente taşımakta ve çevre kalitesini düşürmektedir. Bu konuya başka bir örnek olarak organize sanayi bölgesi için seçilen yer gösterilebilir. Organize sanayinin bölgesi için seçilecek alanın %0- 5 eğim aralığında olması maliyet açısından en uygun alanların belirlenmesinde önemli bir kriter olarak karşımıza çıkmaktadır. Milas kentinde ise sanayi bölgesi için seçilen alanın eğim aralığı %20- 40 arasında yer almakta bu durumda maliyeti ikiye katlamaktadır. Diğer taraftan ise organize sanayi bölgesi kent için önemli bir istihdam kaynağı sağlayacak ve yerel ekonomik kalkınmayı destekleyecek bir faaliyet alanıdır. Ancak bu yaratılan istihdam ile birlikte kent göç alacak ve bu göçün sonuçları pek çok açıdan kenti ve kentliyi etkileyecektir. İş için Milas’a göç eden grup daha çok kentsel hizmetlerin daha az ulaştığı ve dolayısıyla daha ucuz konutun olduğu mahallelerde yoğunluk gösterebilir ve bu durum hem sosyal ayrışmaya hem de kentin bu yönde gelişmesine engel teşkil edebilir. Sözü edilen durum günümüzde de kentte var olduğu söylenebilir. Aydınlık evler Mahallesinde yer alan küçük sanayi sitesinde çalışan kişilerin büyük çoğunluğu yine bu bölgede ikamet etmektedir. Aynı mantıktan hareketle kentin yine kuzeyinde kurulacak olan bu organize sanayi bölgesinde çalışacak kişilerinde ikamet için bu bölgeyi seçmesi kentte mekansal ayrışmaya yol açabilir ve kentin güneyine olan talebi kuzeye çekme çabası sonuçsuz kalabilir. Kentin kuzeyinde görülen kentsel hizmet eksikliği ve sosyal mekansal ayrışma güneye olan talebi daha da arttırabilir dolayısıyla kentte dengesiz gelişme yönleri yaratabilir ki günümüzde de boş konut stokunun en fazla olduğu alan kuzey bölgesidir ve bu bölgedeki konutlara talep yoktur. Bunun en önemli nedenleri arasında kuzeyde olan mahallelerin kentsel donatılara olan uzaklığı ve kentsel hizmetlerden yoksun olması gösterilebilir. Nüfus projeksiyonunun 2025’ te 86000 olarak belirlendiği göz önünde bulundurulursa, kentin kuzeyindeki boş konut stokunun öncelikli olarak bu nüfus tarafından eritilmesi ve daha sonra uygun yerleşilebilirlik çerçevesinde gelişme alanlarının açılması öngörülmelidir. Kuzeyde ki boş konut stoklarının eritilmesi de o bölgede olan kentsel hizmetlerin kalitesinin arttırılması, donatı alanlarının sağlanması gibi öncelikli uygulamalarla gerçekleştirilmelidir. Kentsel hizmetlerin yerleşme içindeki dağılımına bakıldığında ortaya çıkan tablo o bölgelerde yaşayan kişilerin sosyo- ekonomik profili ile yüksek oranda örtüştüğünü göstermektedir. Örneğin ulaşım ve altyapı hizmetlerinin kent içindeki kalitesine bakıldığında bu hizmet kalitesinin en düşük olduğu mahalleler Burgaz ve Hacıilyas Mahalleleridir. Aynı şekilde bu mahallelerde yaşayanların yaşam standartı ve gelir seviyeleri oldukça düşüktür. Bu hizmetlerin en iyi olduğu mahalle ise Cumhuriyet Mahallesidir ve mahallede yaşayanlar ekonomik geliri ve yaşam standartı yüksek kişilerdir. Mahalleler arasında ki bu mekansal farklılıkların en temel sebeplerinden biri kentsel hizmetlerdeki sunumun kalite fakından kaynaklanmaktadır. Hizmet kalitesinin düşük olduğu bölgelerde ki konut fiyatlarının düşük olması gelir seviyesi düşük kişilerce bu alanları cazip kılmakta ve ortaya bugün ki tablo çıkmaktadır. Yapılacak olan planda kentsel hizmetlerinin dengeli ve eşit kalitede sunumunun sosyal adaleti sağlayıcı nitelikte sağlanması öncelikli olarak göz önünde bulundurulması gereken konulardandır.
Daha öncede bahsedildiği gibi Milas pek çok doğal ve kültürel potansiyele sahip bir alana yerleşmiştir. Fakat bu potansiyellerini ne kadar kullanıldığı, yerel dinamiklerin ne derece harekete geçirilerek ekonomiye katkı sağladığı önemli bir tartışma konusudur. Turizme baktığımızda; Milas arkeolojik açıdan çok değerli turizm alanlarına sahiptir. Ancak bu önemli kültürel değerleri tanıtma ve bunları kent ekonomisine değer katacak şekilde değerlendirme konusunda zayıf kalmıştır. Kent güçlü ulaşım ağları ile İzmir, Muğla, Bodrum gibi önemli noktalara olan ulaşılabilirliği sağlanmış olsa da bu durumu turizm alanlarının ziyaretini artırma yönünde kullanamamaktadır. Milas kent merkezi önemli bir turizm bölgesi olan Bodruma yakınlığı ile bir potansiyele sahip olsa da daha çok bir transit geçiş bölgesi olarak kalmaktadır ve turizm potansiyelini tanıtımın yetersiz kalması, kent merkezine olan çekiciliğin sağlanamaması gibi sebeplerden dolayı değerlendirememektedir. Potansiyellerin değerlendirilememesi konusunda bahsedilmesi gereken diğer bir başlık ise, yerel ürünler olarak karşımıza çıkmaktadır. Zeytin, Milas için oldukça önemli bir yerel ekonomik potansiyeldir ve iklimsel koşullar bu potansiyeli destekleyen koşullar yaratmaktadır. Ancak Milas bu potansiyelini kendi yerel ekonomisi içerisinde işleyememekte ve zeytinciliği yerel ekonomiye katkı sağlayacak bir girdi olarak kullanamamaktadır. Oysaki zeytinin işleneceği fabrikalar hem yerele ekonomik kaynak sağlayacak, hem de istihdam alanları oluşturarak bölge yaşanlarının gelir seviyelerini yükselterek yaşam standardını arttıracaktır. Diğer bir taraftan bölge ile özdeş hale gelen yani Milas ta markalaşan zeytincilik ile ilçenin ülke ekonomisine olan katkısı artacak ve böylece ulusal ölçekte de bir yarar sağlanacaktır. Zeytinciliğin yanında harekete geçirilmesi gereken en önemli yerel dinamiklerden biri de halıcılıktır. Halıcılık yörenin kültürel özelliklerini ve geleneklerini yansıtmakla birlikte yerelde ekonomik kaynak olarak kullanılabilme potansiyeline sahiptir. Zeytincilik gibi halıcılıkta potansiyelinin kullanılarak harekete geçirilmesi gereken önemli dinamikler arasındadır.
Sonuç olarak; 2025 için nasıl bir Milas sorusuna cevap olarak oluşturacağımız planların çerçevesini, kente dair önceliklerimiz belirleyecek ve sonuç ürün olarak öncelikli olarak ekonomik kalkınmayı hedefleyen yada tamamen ekolojik bir yaklaşımı benimsemiş ve kaynakların korunması önceliğini taşıyan hedeflerle oluşturulmuş çeşitli planlar ortaya çıkacaktır. Bu doğrultuda Milas kentine dair önceliklilerim; ekonomik toplumsal dengesizlik ve sorunların giderilmesine olanak sağlayan, ekonomik gelişmeye imkan verirken, yerel-ekolojik kaynakların sürdürülebilir kullanımını temel alan bir çerçeve içerisinde yer almaktadır.